Telegram (бел.: Тэлеграм) — бясплатны кросплатформенны месэнджэр для смартфонаў і іншых прылад для абмену тэкставымі паведамленнямі і медыяфайламі розных фарматаў. Выкарыстоўваецца прапрыетарная серверная частка з закрытым кодам. Telegram працуе на магутнасцях некалькіх кампаній, якія фінансуюцца Паўлам Дуравым. Месэнджэр прапаноўвае магчымасці end-to-end шыфравання[2].

Telegram
Telegram 2019 Logo.svg
Telegram Chats List on iOS.png
Скрыншот Telegram для Android
Тып кліент сістэмы імгненнага абмену паведамленнямі[d], mobile app[d] і сайт
Аўтар Мікалай Дураў[d] і Павел Валер'евіч Дураў
Распрацоўшчык Telegram FZ-LLC[d]
Напісана на C++ і Java
Інтэрфейс Qt[d]
Аперацыйная сістэма Windows Phone[d], iOS, Android, Microsoft Windows, Chrome OS[d], macOS і Linux
Мовы інтэрфейсу англійская, іспанская мова, нямецкая, нідэрландская, італьянская мова, бразільскі варыянт партугальскай мовы[d], карэйская, руская, французская мова, украінская мова, каталанская мова[1], беларуская, польская, малайская мова, турэцкая мова, персідская мова, узбекская мова, арабская мова і інданезійская мова
Першы выпуск 6 верасня 2013 года
Апошняя версія
Чытаныя фарматы выяў Telegram Desktop Data File (gen)[d]
Ствараныя фарматы выяў Telegram Desktop Data File (gen)[d]
Стан у актыўнай распрацоўцы
Ліцэнзія Прапрыетарны сервер. GPL v2 для кліентаў Android, iOS і кліента каманднага радка;
GPL v3 для астатніх кліентаў
Сайт telegram.org
Commons-logo.svg Telegram на Вікісховішчы

Уліковы запіс карыстальніка прывязваецца да нумара тэлефона, што з’яўляецца адным з істотных аргументаў крытыкаў Telegram, бо гэта не забяспечвае поўнай ананімнасці пры камунікаванні. Колькасць актыўных карыстальнікаў сэрвісу на люты 2016 год склала больш за 100 млн чалавек.

ГісторыяПравіць

Праект створаны Паўлам Дуравым, заснавальнікам сацыяльнай сеткі «У Кантакце». 14 жніўня 2013 года быў прадстаўлены першы кліент Telegram для прылад на платформе iOS.[3]

  • 22 жніўня 2013 года адзін з удзельнікаў конкурсу Durov’s Android Challenge напісаў і выклаў у адкрыты доступ першы дадатак для аперацыйнай сістэмы Android, сумяшчальны з Telegram, (таксама з выкарыстаннем пратаколу MTProto).
  • У кастрычніку ў праекту адкрыўся вэб-сайт і была прадстаўлена афіцыйная версія Telegram пад Android з адкрытым крынічным кодам (GPL2). Папярэдняя версія праграмы даступная пад назвай «Unofficial Telegram S».
  • 7 лістапада 2013 года з’явіліся пабочныя кліенты сэрвісу для Windows і OS X з абмежаванным функцыяналам. Таксама быў распрацаваны канцэпт вэб-версіі кліенту.
  • У студзені 2014 года выйшла неафіцыйная вэб-версія Webogram ад былога распрацоўшчыка ВКонтакце Ігара Жукава.
  • 21 ліпеня 2014 года ў App Store з’явіўся дадатак Telegram HD для iPhone і iPad, якія запампавала кампанія Telegram Messenger LLP[4].
  • 15 кастрычніка 2014 года да Telegram была дададзена падтрымка псеўданімаў, па якіх можна звязацца з карыстальнікамі, не ведаючы іх нумару тэлефона, а таксама запушчаны вэб-кліент.
  • 2 студзеня 2015 года да Telegram была дададзена падтрымка налепак. Пачаткова ў дадатку было 14 налепак, але любы карыстальнік можа мадыфікаваць іх або дадаць свае. У адрозненне ад многіх дадаткаў, у Telegram налепкі бясплатныя].
  • У маі 2016 года з’явілася магчымасць рэдагавання дасланых паведамленняў. Зрабіць змены магчыма цягам двух сутак ад моманту адпраўкі. У гэтым выпадку ў паведамленні з’явіцца адмысловая метка[5].
  • 22 лістапада 2016 года распрацоўшчыкамі быў запушчаны праект Telegraph — блог-платформа, бясплатны выдавецкі інструмент, які дазваляе ствараць публікацыі, агляды, дапасаваць фатаздымкі і ўсе віды embedded-коду. Telegraph — гібрыд блог-платформы, месэнджэра і плацішэру (падобнага на Medium), з канцэпцыяй ананімных іміджбордаў.
  • У сакавіку 2017 года расійскі палітычны аналітык Валерый Салавей са спасылкай на ананімную крыніцу паведаміў, што расійскія спецслужбы атрымалі доступ да паведамленняў карыстальнікаў і іх архіву за тры гады. Павел Дураў назваў гэту заяву выдумкай.
  • У красавіку 2017 года было абвешчана пра запуск галасавых тэлефанаванняў з сістэмай end-to-end шыфравання[6]..
  • У красавіку 2018 года Таганскі суд Масквы пастанавіў заблакаваць Telegram у Расіі[7].
  • 15 жніўня 2020 года ў Telegram афіцыйна з’явілася магчымасць выбраць беларускую мову[8]. Да гэтага беларуская мова не была даступнай па змоўчанні, яе трэба было ўсталёўваць уласнаручна[9].
  • 23 снежня 2020 года ў Telegram з’явілася функцыя групавых званкоў[10], якая дазволіла карыстальнікам гутаркі ў любы момант далучыцца да закрытага галасавога чату.

ТэхналогіяПравіць

Для месэнджэра быў створаны пратакол MTProto, які базуецца на выкарыстанні некалькіх пратаколаў шыфравання. Пры аўтарызацыі і аўтэнтыфікацыі выкарыстоўваюцца алгарытмы RSA-2048, DH-2048 для шыфравання, пры перадачы паведамленняў пратакола яны шыфруюцца AES з ключом, які вядомы кліенту і серверу. Таксама стасоўваюцца крыптаграфічныя хэш-алгарытмы SHA-1 і MD5.

Бяспека ад перахопу дасланых паведамленняў з боку серверу Telegram забяспечваецца толькі ў рэжыме «таемных» чатаў (Secret Chats), даступным ад 8 кастрычніка 2013 года. Гэты рэжым рэалізуе шыфраванне, пры якім толькі адпраўнік і атрымальнік валодаюць агульным ключом (end-to-end шыфраванне), з ужываннем алгарытму AES-256 у рэжыме IGE (англ. Infinite Garble Extension) для дасланых паведамленняў. У адрозненне ад звычайнага рэжыму, паведамленне ў таемных чатах не дэшыфруюцца серверам, гісторыя ліставання захоўваецца толькі на тых дзвюх прыладах, на якіх быў створаны чат.

Пры абмене файламі можна як дасылаць файлы з прылады, так і шукаць медыякантэнт у інтэрнеце (пры выкарыстанні мабільных версій для iOS або Android). Памер дасланых файлаў абмежаваны 1,5 Гб. Праграма выкарыстоўвае сістэму дазапампоўвання файлаў пасля абрыву сувязі[3].

Групы  — гэта асобны від чатаў, у якім магчымы зносіны адразу вялікай колькасці ўдзельнікаў. Ствараць групы могуць усе карыстальнікі. Для лепшага кіравання групай стваральнік можа прызначаць адміністратараў і вызначаць іх функцыянал. Спачатку групы маглі ўключаць толькі да 200 удзельнікаў, пачынаючы з лістапада 2015 года — да 1000 удзельнікаў, з 14 сакавіка 2016 — да 5000 удзельнікаў. З 30 чэрвеня 2017 года памер супергуртом павялічыўся да 10 000 удзельнікаў, з 30 студзеня 2018 года — да 100 000 удзельнікаў, з 21 студзеня 2019 года — да 200 000 удзельнікаў.

БотыПравіць

Пры дапамозе адмысловага API пабочныя распрацоўшчыкі могуць ствараць ботаў (адмысловыя акаўнты, якія кіруюцца праграмамі)[11]. Тыповыя боты адказваюць на адмысловыя каманды ў персанальных і групавых чатах, таксама яны могуць ажыццяўляць пошук у інтэрнеце або выконваць іншыя задачы.

КрытыкаПравіць

Заснавальнік WhatsApp Ян Кум адзначаў, што ідэі, рэалізаваныя ў яго дадатку, выкарыстоўваюцца ў Telegram[12].

Серверы Telegram не захоўваюць паведамленні з таемных чатаў, але захоўваюць гісторыю звычайных чатаў і змест адраснай кнігі карыстальнікаў на тэрмін выкарыстання сэрвісу і на тэрмін неактыўнасці, пазначаны ў наладах акаўнта (ад аднаго месяца да года). Шыфраванне, якое выкарыстоўваецца ў месэнджэры, не забяспечвае PFS ва ўсіх выпадках.

Афіцыйныя кліенты Telegram па змоўчанні актыўна дасылаюць усім кантактам метаінфармацыю ад адкрыцці і закрыцці дадатку, пры гэтым падпісацца на гэту метаінфармацыю можа любы карыстальнік. Для адключэння такой расылкі патрабуецца змяніць налады акаўнта.

Таксама неаднаразова выказваўся сумнеў у бяспецы пратаколу MTProto[13].

Гл. таксамаПравіць

Зноскі

  1. https://www.elnacional.cat/es/tecnologia/telegram-catalan_333537_102.html
  2. Телеграмм нашего времени // электроннае выданне «Lenta.ru»
  3. 3,0 3,1 Телеграмма от Дурова// электроннае выданне «Vedomosti.ru»
  4. Дуров сменил юридическое лицо Telegram и запустил новое приложение для iOS// электроннае выданне «vc.ru»
  5. В Telegram появилась возможность редактировать сообщения // электроннае выданне «Коммерсант.ru»
  6. В Telegram появились голосовые звонки//электроннае выданне «dev.by»
  7. Суд постановил заблокировать Telegram в России (руск.) . ТАСС (13 красавіка 2018). Праверана 13 красавіка 2018.
  8. В Telegram официально появилась возможность выбрать белорусский язык
  9. Зроблены пераклад Telegram на беларускую мову // электроннае выданне «Наша Ніва»
  10. https://telegram.org/blog/voice-chats?ln=r
  11. Telegram Bot Platform // блог The Telegram Team
  12. Основатель WhatsApp обвинил Дурова в плагиате // электроннае выданне «Forbes.ru»
  13. A practical cryptanalis of the Telegram messaging protocol // навуковая праца Jakob Bjerre

СпасылкіПравіць

Шаблон:Праграмы імгненнага абмену паведамленнямі