Пратэсты ў Іраку (з 2019)

(Пасля перасылкі з Пратэсты ў Іраку (2019))

Масавыя пратэсты ў Іраку у 2019 годзе — антыўрадавыя акцыі пратэсту, выкліканыя ростам карупцыі, уплыва Ірана, беспрацоўя, энергетычным крызісам і ўзмацненнем дзейнасці тэрарыстычных арганізацый. У асяроддзі іракскай апазіцыі гэтыя падзеі называюцца як Кастрычніцкае паўстанне або рэвалюцыя[16]. Гэта самыя маштабныя акцыі пратэсту, якія адбыліся ў Іраку з моманту звяржэння рэжыму Садама Хусейна ў 2003 годзе[17].

Пратэсты ў Іраку
Demonstrations in Baghdad - Oct 1, 2019 (01).jpg
Акцыя 1 лістапада ў Багдадзе.
Дата з 1 кастрычніка 2019
Месца Flag of Iraq.svg Ірак
Прычыны тэрарызм[1], карупцыя, беспрацоўе, iранскі ўплыў[2], энергетычны крызіс[3], звальненне камандуючага арміяй Абдул-Вахаба аль-Саадзі[4], рост антыамерыканскix настрояў[5][6][7]
Мэты узмацнення барацьбы з карупцыяй, зніжэння беспрацоўя, паляпшэння работы камунальных службаў, адстаўка прэм’ер-міністра Адзіля Абдул-Махдзі
Характарыстыка дэманстрацыі
Вынік пратэсты працягваюцца
Cаступкі
дадзеныя
прэм’ер-міністр Махдзі сышоў у адстаўку
Бакі канфлікту
Ірак Урад

Дава
InfoboxHez.PNG Хезбала
Ірак Сілы народнай мабілізацыі

Flag of Iran.svg Іран[8]

Ірак Пратэстоўцы

пры падтрымцы:

Ключавыя фігуры
Ірак Бархам Салех

Ірак Адзіль Абдул-Махдзі
Ірак Эрфан аль-Хіялі
Іран Касем Сулеймані[8]

Ірак Муктада аль-Садр
Ірак Алі аль-Сістані
Страты
як мінімум 8 загінулых як мінімум 157 загінулых
Загінула669
Паранена25 000 — 50 000
Арыштавана2500[15]

ПрычыныПравіць

2 кастрычніка 2018 года Бархам Салех заступіў на пасаду прэзідэнта. Новы лідар дзяржавы прызначыў на пасаду прэм’ер-міністра Адзіль Абдул-Махдзі. За амаль год новы прэм’ер і яго ўрад не змог вырашыць асноўных праблем ці неяк палепшыць становішча насельніцтва. Адной з найбольш вострых праблем з’яўляецца беспрацоўе і карупцыя. Сярод моладзі беспрацоўнымі з’яўляюцца 25 %, сярод усяго насельніцтва — 20 %. Па дадзеных Transparency International, Ірак займае 12-е месца сярод найбольш карумпаваных краін свету. Важную ролю ў росце незадаволенасці згулялі спробы суседняга Ірана змяніць палітычны расклад у краіне[2].

Варта таксама згадаць, што ў 1990-я Ірак знаходзіўся пад міжнароднымі санкцыямі, якія прывялі да гуманітарнага крызісу. З 2003 годзе, пасля ўварванне і акупацыі ЗША і іх саюзнікаў, у краіне пачаўся шматгадовы канфлікт, у якім загінулі некалькі сотняў тысяч чалавек. Гэта значна нашкодзіла эканоміцы дзяржавы. У 2014 годзе тэрарыстычная арганізацыя Ісламская дзяржава захоплівае значную частку Ірака. У 2017 годзе ўся тэрыторыя краіны была вызвалена ад тэрарыстаў. Тым не менш, баевікі ІД перыядычна ладзяць тэракты і ўзброеныя напады як на мірных жыхароў, так і на вайскоўцаў.

Ход падзейПравіць

2019Правіць

1 кастрычніка 2019 года ў Іраку, пасля заклікаў выйсці на вуліцу, якія распаўсюджваліся ў сацсетках, з патрабаваннямі ўзмацнення барацьбы з карупцыяй, зніжэння беспрацоўя, паляпшэння работы камунальных службаў, пачаліся народныя антыўрадавыя пратэсты. Дэманстранты таксама заклікалі да адстаўкі прэм’ер-міністра Адзіля Абдул-Махдзі. Ніводная іракская партыя ці палітычны лідар не заяўлялі пра тое, што стаяць за гэтымі акцыямі[18]. Пратэсты закранулі пераважна Багдад і населеныя пункты на поўдні краіны. Затым на вуліцы выйшлі курды ў правінцыі Кіркук на поўначы Ірака[2].

Неўзабаве пратэсты перараслі ў сутычкі з органамі правапарадку. Падчас сутыкненняў з дэманстрантамі іракскія сілы бяспекі ўжылі баявыя патроны і слёзатачывы газ. Асабліва жорсткія сутычкі прайшлі ў сталічным Багдадзе[19]. Улады ўвялі ў сталіцы каменданцкую гадзіну і заблакавалі доступ да інтэрнэту на 75 % тэрыторыі краіны, каб пазбавіць магчымасці пратэстуючых каардынаваць свае дзеянні праз сацсеткі[2].

4 кастрычніка Адэль Абдул Махдзі заклікаў суграмадзян да спакою і паабяцаў правесці рэформы[20]. Тым часам, сталі з’яўляцца паведамленне ад невядомых снайпераў, якія страляюць як па ўдзельнікам пратэстаў, так і па сілавікам. Так, y сталіцы 4 кастрычніка пад іx агнём загінулі двое дэманстрантаў і двое супрацоўнікаў сіл бяспекі[21].

У перыяд з 3 па 6 кастрычніка ў розных рэгіёнах Ірака ў безпорядках загінулі звыш за 100 чалавек, уключаючы не менш за 6 праваахоўнікаў. Каля 4 тысяч чалавек было паранена[22]. Да 7 кастрычніка раненні атрымалі больш за 6100 чалавек, у тым ліку больш за 1200 сілавікоў. Яшчэ двое праваахоўнікаў загінулі. Між тым, пратэстоўцы падпалілі 51 грамадскi будынак і восем штабоў палітычных партый[20].

10 кастрычніка ў краіне аб’яўлена трохдзённая жалоба па загінулых падчас беспарадкаў[23].

 
Акцыя 25 кастрычніка ў Багдадзе.

З 25 кастрычніка масавыя сутыкненні ўспыхнулі з новай сілай. 26 кастрычніка прэм’ер-міністр Махдзі распарадзіўся вывесці на вуліцы Багдаду байцоў элітнага Контртэрарыстычнага падраздзялення — пасля таго, як паліцыя не змагла рассеяць натоўп. Паведамляецца пра арышт дзясяткаў дэманстрантаў. У сутыкненнях з сіламі бяспекі за гэтыя дні загінулі, паводле звестак праваабаронцаў, 63 чалавекі, у тым ліку 10 — у Багдадзе; колькасць пацярпелых ідзе на тысячы. Буйныя сутыкненні адбыліся таксама ў горадзе Эн-Насірыя[24]. Падчас новай хвалі пратэстаў, з’явіліся паведамленні аб гібелі 18 чалавек падчас забастовак у правінцыі Кербела. Губернатар правінцыі 29 кастрычніка выступіў з заявай, у якой абверг гэтую інфармацыю.

31 кастрычніка прэм’ер Ірака пагадзіўся падаць у адстаўку, але пры ўмове наяўнасці альтэрнатыўнай кандыдатуры. Прэзідэнт краіны Бархім Салех даў згоду на правядзенне датэрміновых выбараў пасля прыняцця новага закона аб выбарах, праект якога плануецца прадставіць на пачатку лістапада[25].

4 лістапада пратэстоўцы напалі на консульства Ірана ў Кербеле, сарваўшы іранскі сцяг. На відэа з месца падзеі, знятым відавочцамі, відаць, як пратэстоўцы кідаюць меркавана кактэйлі Молатава ў сцяну будынка. Пазней да консульства прыбыла паліцыя, якая паспрабавала абарaніць дыпламатычных работнікаў. У выніку сутыкненняў, ад трох да пяці дэманстрантаў загінулі[26][27]. У гэты ж час, паліцыя адкрыла агонь па пратэстантам у Багдадзе і Эр-Рашыдзе[28].

10 лістапада паліцыя і армія ачысцілі ад пратэстуючых масты праз Тыгр, якія вядуць у цэнтр Багдада. Пад кантролем апазіцыі застаўся толькі мост Рэспублікі і плошча Тахрыр. Падчас гэтых мерапрыемства загінулі шэсць чалавек, дзесяткі атрымалі раненні. Супраць дэманстрантаў ўжылі баявыя патроны, шокавыя гранаты, слёзатачывы газ. Як сцвярджаецца, рашэнне аб больш жорсткіх дзеяннях было прынята на нарадзе з удзелам прэм’ер-міністра Адэля Абдул Махдзі, камандуючага сіламі «Аль-Кудс» Корпуса вартавых Ісламскай рэвалюцыі генерала Касема Сулеймані, вядучых шыіцкіх палітыкаў Ірака. Па дадзеных агенцтва Arab News, менавіта Суламані кіруе прыгнётам беспарадкаў. Адна з яго задач — не дапусціць ўмяшання ў канфлікт шыіцкага апалчэння «Аль-Хашд аль-Шаабі», падпарадкоўвальнага КВІР, паколькі гэта можа даць падставу да амерыканскага ўмяшанню[29][8].

13 лістапада ўплывовы шыіцкі палітык і рэлігійны лідар Муктада ас-Садр заклікаў чыноўнікаў краіны далучыцца да пратэстоўцаў і абвясціць усеагульную забастоўку. Ён таксама звярнуўся да парламента, каб той правёў работу над карэннымі рэформамі, сярод якіх ён назваў замену складу Вярхоўнай выбарчай камісіі, выбарчага заканадаўства, унясенне ў канстытуцыю шэрагу змяненняў[30].

15 лістапада адбыліся сур’ёзныя сутыкненні на плошчы аль-Хіляні, падчас якіх загінулі чацвёра дэманстрантаў[31].

22 лістапада падчас сутыкненняў у Багдадзе загінуў адзін пратэстуючы[32].

24 лістапада ў горадзе Эн-Насірыя на поўдні краіны загінулі трое дэманстрантаў. Па дадзеных тэлеканала Аль-Арабія, паліцыя ў ходзе разгону акцыі ўжыла агнястрэльную зброю, што і прывяло да гібелі пратэстуючых[33]. Пазней лічба загінулых вырасла да шасці[34].

27 лістапада прэм’ер-міністр Махдзі паведаміў, выступаючы на ​​пасяджэнні парламента, аб вызваленні 2500 чалавек, затрыманых падчас беспарадкаў. Палітык не стаў удакладняць, ці ідзе гаворка аб вызваленні ўсіх зняволеных[35].

28 лістапада дэманстранты спалілі будынак іранскага консульства ў горадзе Наджаф на поўдні Ірака. Адзначаецца, што ў выніку беспарадкаў у раёне консульства пацярпелі 33 чалавекі[36]. Адначасова з гэтым, па ўсёй краіне адбыліся сур’ёзныя сутыкненні паміж пратэстоўцамі і паліцыяй. Так, у Наджафе загінулі 12 дэманстрантаў. У горадзе Насірыя ў правінцыі Ды-Кар загінулі не менш за 25 чалавек. Дэманстранты спрабавалі заблакаваць мост, а затым сабраліся перад паліцыянтам кіраваннем. Таксама паведамлялася аб загінулых у сталіцы[37].

1 снежня Адзіль Абдул-Махдзі сышоў з паста прэм’ер-міністра на фоне пратэстаў[38]. Разам з гэтых, пратэстоўцы зноў атакавалі і падпалілі будынак іранскага консульства ў Наджафе[17].

3 снежня кіраўнік халдэйскай каталіцкай царквы Ірака кардынал-патрыярх Луіс Рафаэль I Сако прыняў рашэнне адмяніць усе калядныя і навагоднія ўрачыстасці на фоне трагічных падзей вакол акцый пратэсту. Ён заклікаў вернікаў зрабіць ахвяраванні лякарням і дзіцячым дамам, якія маюць патрэбу ў медыкаментах для параненых[39].

9 снежня ў МЗС на сустрэчу з намеснікам міністра Абдулкарымам Хашэмі былі выкліканыя паслы Францыі, Вялікабрытаніі, Канады і часовы павераны ў справах ФРГ. Гэтыя дзяржавы абвінавачаныя Іракам ва ўмяшанні ва ўнутраныя справы краіны[40].

16 снежня дэманстранты блакавалі будынак Вавілонскага ўніверсітэта горада Эль-Хіла ў правінцыі Бабіль у цэнтральнай частцы Ірака. Пратэстоўцы перакрылі вароты ўніверсітэта і не дазвалялі студэнтам і супрацоўнікам уваходзіць у будынак. Яны заклікалі да правядзення забастоўкі ва ўніверсітэце ў падтрымку пратэстаў[41].

20 снежня Вялікі аятала Ірака Алі аль-Сістані заклікаў да правядзення ў краіне датэрміновых выбараў для пераадолення палітычнага крызісу[42].

21 снежня ўдзельнікі антыўрадавых пратэстаў у правінцыі Ды-Кар на поўдні краіны падпалілі офісы і штаб-кватэры палітычных партый. У горадзе Эн-Насірыя дзясяткі пратэстоўцаў падпалілі будынкі, у якіх размешчаны прадстаўніцтвы палітычных партый. Яны падпалілі штаб-кватэру руху «Бадр», штаб-кватэру партыі «Дава», офіс руху «Асаіб Ахль аль-Хак» і іншыя. Прычынай падпалаў стала забойства актывіста Мухамеда аль-Ісамі. Удзельнік пратэстаў быў застрэлены напярэдадні невядомымі. У той жа дзень узброенаму нападу падвергліся два іншых актывісты[43].

24 снежня парламент Ірака прыняў новы закон аб выбарах, які з’яўляўся адным з патрабаваннем пратэстоўцаў[44].

31 снежня тысячы прыхільнікаў шыіцкай міліцыі «Аль-Хашд аш-Шаабі» ў квартале дыппрадстаўніцтваў Ірака выйшлі на акцыю пратэсту супраць амерыканскіх дзеянняў. Іракцы патрабавалі ад урада краіны закрыць амерыканскае пасольства ці хаця б панізіць узровень дыпадносінаў з ЗША за дзеянні, якія не былі ўзгоднены з іракскімі ўладамі, у прыватнасці, бамбаванні пазіцый шыіцкіх апалчэнняў. Найбольш актыўныя мітынгоўцы закідвалі тэрыторыю, на якой размешчана дыпмісія ЗША, бутэлькамі з запальнай сумессю. Дзясяткі чалавек пайшлі на штурм аб’екта. Паліцыя ўжыла супраць актывістаў слёзатачывы газ і іншыя спецсродкі. На момант атакі ў будынку знаходзіліся амерыканскія вайскоўцы[45].

2020Правіць

 
Пратэстуючы і паліцэйскі ў Багдадзе 13 студзеня.

12 студзеня 2020 шэсцьдзесят чалавек, у тым ліку 48 паліцэйскіх, пацярпелі ў сутыкненнях сіл бяспекі і студэнтаў каля будынку універсітэта Васіт у правінцыі Васіт на ўсходзе Ірака[46].

17 студзеня адбыліся буйныя сутыкненні каля моста Ас-Санак у цэнтры іракскай сталіцы блізу плошчы Ат-Тахрыр. Па словах прадстаўніка іракскіх узброеных сіл, «парушальнікі парадку напалі на блокпасты ў раёне ас-Санак, сілы бяспекі ўжылі супраць іх несмяротныя сродкі». У выніку беспарадкаў загінулі двое і звыш дваццаці атрымалі раненні[47].

22 студзеня Бархам Салех, выступаючы на ​​форуме ў швейцарскім Давосе, закрануў тэму пратэстаў у Іраку. Паводле яго слоў, на той момант загінула звыш за 600 чалавек[48].

24 студзеня ў Багдадзе, а таксама ў іншых гарадах (пераважна шыіцкіx) прайшлі шматтысячныя пратэсты супраць амерыканскай прысутнасці ў Іраку. Выйсці на вуліцы з «мірнай дэманстрацыяй» і патрабаваннем вываду амерыканскіх войскаў заклікаў шыіцкі палітык і рэлігійны лідар Муктада ас-Садр. Іранскія і іракскія СМІ ацанілі колькасць мітынгоўцаў у звыш за 1 млн чалавек, The New York Times — у 200—250 тыс. чалавек, Reuters — у дзясяткі тысяч, Al Jazeera — у «тысячы»[49][50].

Неўзабаве аднавіліся сутыкненні паміж паліцыяй і мітынгоўцамі.

Да 26 студзеня па меншай меры 12 дэманстрантаў загінулі падчас сутыкненняў з сілавікамі ў правінцыях Багдад і Ды-Кар за апошнія два дні. Пра гэта гаворыцца ў заяве іракскай камісіі па правах чалавека ў Facebook. Раней паведамлялася пра 30 пацярпелых дэманстрантах у горадзе Насірыя ў Ды-Кар. Камісія паведаміла, што падчас сутыкненняў дзевяць дэманстрантаў загінулі ў правінцыі Багдад, астатнія трое — у Ды-Кар. Таксама адзначаецца, што 230 дэманстрантаў і прадстаўнікоў сіл бяспекі атрымалі раненні, сярод іх 118 у Багдадзе[51].

1 лютага, выконваючы патрабаванне пратэстоўцаў, з пасады прэм’ера быў зняты Абдул-Махдзі. На гэтую пасаду заступіў Мухамад Тауфік Аляўі. Нягледзячы на ​​гэта, пратэсты працягнуліся. Яго прызначэнне выклікала бурную рэакцыю сярод іракскіх дэманстрантаў за яго меркаваную прыналежнасць да тых жа карэнных прычын, якія выклікалі іракскія пратэсты ў кастрычніку 2019 года [52][53]. 1 сакавіка ён зняў сваю кандыдатуру пасля таго, як парламент другі раз за тыдзень не змог зацвердзіць кабінет міністраў[54].

5 сакавіка ўдзельнікі акцыі пратэсту зноў выйшлі на вуліцы ў правінцыі Басра, перакрыўшы жыццёва важныя дарогі, паліўшы шыны, а таксама заклікаючы да неадкладнага стварэння новага ўрада[55].

8 сакавіка паміж іракскімі сіламі бяспекі і пратэстоўцамі разгарэлася сутычка, у выніку якой 16 удзельнікаў акцыі пацярпелі, калі сілавікі абстралялі слезацечны газ на мітынгоўцаў на багдадскай плошчы Аль-Хілані[56].

10 сакавіка ў правінцыі Майсан на поўдні Ірака невядомыя баевікі забілі двух антыўрадавых актывістаў[57]. Шыяцкія ўзброеныя атрады, звязаныя з Іранам, вінавацяць некаторыя актывісты ў адказнасці за тэракт, але тыя ўсё адмаўляюць[58].

17 сакавіка былы губернатар святога горада Наджаф Аднан аль-Зурфі быў прызначаны прэзідэнтам новым прызначаным прэм'ер-міністрам Ірака[59].

Судовыя разборыПравіць

15 кастрычніка суд горада Аль-Кут выдаў ордэр на арышт двух афіцэраў паліцыі правінцыі Васіт па справе аб смерці дэманстрантаў. Паліцыянты былі абвінавачаныя ў гібелі некалькіх удзельнікаў пратэстаў, што пацвярджаецца словамі відавочцаў і запісам камеры відэаназірання[60]. Тым часам пачаліся праверкі пр ўсіх рэгіёнах, дзе праходзілі акцыі. Была створаная спецыяльная камісія па расследаванні актаў гвалту падчас дэманстрацый[61]. 21 кастрычніка апублікаваны даклад камісіі па расследаванні гібелі людзей на дэманстрацыях. Як адзначаецца ў дакуменце, выкарыстанне баявой зброі і празмернае прымяненне сілы прывялі да ахвяраў сярод пратэстоўцаў. Акрамя таго, у дакладзе рэкамендуецца зняць са сваіх пасадаў шэраг высокапастаўленых асоб у органах бяспекі Ірака, а таксама начальнікаў паліцыі такіх гарадоў як Багдад, Бабіл, Наджаф, Майсан, ан-Насырыя і Ад-Дзіванія. Паведамляецца, што афіцыйныя органы не аддавалі загады адкрыць агонь па дэманстрантах[62]. Пазней, шэсцьдзясят шэсць іракскіх афіцэраў паліцыі паўсталі перад судом за празмернае прымяненне сілы пры разгоне акцый пратэсту[63].

1 снежня апеляцыйны суд правінцыі Васіт прысудзіў аднаго з афіцэраў арміі да пакарання смерцю за забойства дэманстрантаў падчас акцый пратэсту ў горадзе Ас-Сулейманіі[64].

Міжнародная рэакцыяПравіць

5 кастрычніка Генеральны сакратар ААН Антоніу Гутэрыш заклікаў урад і дэманстрантаў да дыялогу. Ён адзначыў, што свабода выказвання меркаванняў і мірных сходаў з’яўляюцца асноўнымі правамі чалавека, якія неабходна паважаць[65]. Тым часам, афіцыйны прадстаўнік урада Ірана Алі Рабіі заклікаў іракцаў праявіць вялікую стрыманасць у сувязі са беспарадкамі[66]. Пазней Іран часова адмяніў візы для іракцаў на фоне пратэстаў у краіне[67].

9 кастрычніка Дзяржаўны сакратар ЗША Майк Пампеа на фоне пратэстаў у Багдадзе заклікаў прэм’ер-міністра Махдзі да стрыманасці і барацьбе з карупцыяй у краіне, як таго патрабуюць дэманстранты[68].

31 кастрычніка Вярхоўны кіраўнік Ірана аятала Хаменеі абвінаваціў ЗША і іх саюзнікаў на Блізкім Усходзе ў дэстабілізацыі Ірака і Лівана, а таксама ў распаўсюдзе хаасу па ўсім рэгіёне. Разам з тым духоўны лідар заклікаў антыўрадавых дэманстрантаў у абедзвюх арабскіх краінах дамагацца змен выключна законным шляхам[69].

9 лістапада МЗС Расіі папярэдзіла расіян аб небяспецы паездак у Ірак з-за неспрыяльнай абстаноўкі ў рэспубліцы і высокага ўзроўню тэрарыстычнай пагрозы[25].

10 лістапада прэс-служба Белага дома выказаў занепакоенасць амерыканскімі ўладамі беспарадкамі ў Іраку і заклікалі ўрад краіны правесці выбары і спыніць гвалт. Было адзначана, што, нягледзячы на ​​гвалт са смяротным зыходам і забарону на доступ у інтэрнэт, іракскі народ прымусіў пачуць сябе і свае заклікі[25].

На фоне масавых беспарадкаў урад Кувейта прыняў рашэнне эвакуіраваць супрацоўнікаў свайго консульства ў Басры[16].

23 лістапада віцэ-прэзідэнт ЗША Майк Пенс, які знаходзіўся з афіцыйным візітам у Іраку, абмеркаваў з прэм’ер-міністрам аль-Махдзі сітуацыю вакол пратэстных акцый, намаганні ўрада і рэформы, накіраваныя на задавальненне патрабаванняў дэманстрантаў[70].

14 снежня Савет бяспекі ААН заклікаў улады Ірака правесці празрыстае расследаванне выпадкаў ужывання гвалту да дэманстрантаў[71].

Узброеныя напады і тэрактыПравіць

На фоне масавых пратэстаў у канцы кастрычніка адбыліся абстрэлы амерыканскіх ваенных аб’ектаў і тэрыторыі ля пасольства ЗША. Вынікам апошняга інцыдэнту стала гібель аднаго іракскага вайскоўца[72]. Ужо 8 лістапада ракетнай атацы падвергнулася ваенная база Каяра на паўднёвай ўскраіне Масула, дзе дыслакаваныя амерыканскія вайскоўцы: было выпушчана 17 некіравальных рэактыўных снарадаў калібра 122 мм. Увечары 17 лістапада некалькі ракет былі выпушчаны па «Міжнароднай зоне» ў цэнтры Багдада, дзе размешчаны пасольствы ЗША, іншых краін, урадавыя ўстановы[16].

Разам з гэтым павялічылася актыўнасць тэрарыстычных груповак. Так, 16 лістапада з’явіліся паведамленні пра тое, што ў Багдадзе на плошчы Тахрыр падчас акцый пратэсту адбыўся тэрарыстычны акт. Невядомымі баевікамі быў узарваны аўтамабіль, што прывяло да гібелі шасці пратэстуючых. Яшчэ трыццаць чалавек атрымалі траўмы[73]. 10 лістапада ад выбуху самаробнай бомбы пацярпелі пяцёра італьянскіх вайскоўцаў. 26 лістапада ў Багдадзе ў выніку трох тэрарыстычных актаў загінулі шасцёра чалавек[74].

29 лістапада адбыўся чарговы ракетны абстрэл «зялёнай зоны»[75].

30 лістапада ў Кіркуку прагрымелі тры выбухі, у выніку якіх шаснаццаць чалавек пацярпелі, у тым ліку некалькі вайскоўцаў[76].

9 снежня непадалёк ад міжнароднага аэрапорта Багдада ўпалі дзве ракеты. Адзначаецца, што ў аэрапорце прагучалі папераджальныя аб нападах сірэны[77]. Пазней высветлілася, што ракетнай атацы падвергнулася ваенная база каля аэрапорта, дзе ў выніку ўдару загінулі шэсць чалавек. Як паведамляецца, агонь вёўся з РСЗА «Кацюша»[78].

25 снежня ў выніку чатырох выбухаў у сталіцы параненыя трынаццаць чалавек[79].

Увечары 27 снежня была абстраляная ваенная база К1, размешчаная непадалёк ад іракскага горада Кіркук. Прыкладна ў 19:20 па мясцовым часе па ёй было выпушчана некалькі ракет. Неўзабаве ў ваколіцах базы выявілі кінутую рэактыўную ўстаноўку залпавага агню. На аб’екце ў гэты час знаходзіліся вайскоўцы ЗША, якія не пацярпелі. Аднак загінуў адзін грамадзянскі падрадчык, які мае амерыканскае грамадзянства. Акрамя таго, падчас абстрэлу базы былі параненыя некалькі амерыканцаў і іракцаў[80].

Роля ЗШАПравіць

20 снежня Каіс аль-Хазалі, лідар руху Асаіб Ахль аль-Хак, іракскай ваеннай групоўкі, заявіў, што амерыканскія і ізраільскія шпіёнскія службы стаяць за нападамі ў Іраку, у тым ліку і на пасольства ЗША ў Багдадзе. На яго думку, Цэнтральнае выведвальнае кіраванне ЗША і ізраільскі Масад сфармавалі сумесную сетку груповак, якая забівае іракскіх пратэстуючых. Хазалі заяўляе, што ёсць інфармацыя, якая паказвае на тое, што ЗША імкнуцца стварыць хаос у Іраку праз свой разведавальны апарат і дыверсантаў унутры краіны. На думку лідара ваеннай групоўкі, пасольства ЗША і Дзярждэпартамэнт выкарыстоўваюць сваё дамінаванне ў сацыяльных сетках і патэнцыял амерыканскага тэлеканала Alhurra, каб справакаваць беспарадкі[14].

14 студзеня 2020 ЗША афіцыйна падтрымалі пратэстуючых[11].

Як высветлілася 28 студзеня ў сувязі з крушэннем амерыканскага транспартнага самалёта ў Афганістане, дзе загінуў супрацоўнік ЦРУ Майк дэ Андрэа, ён жа меркавана арганізаваў забойства 300 дэманстрантаў у Іраку. Андрэа таксама кіраваў атакай на міжнародны аэрапорт Багдада[81].

ЗноскіПравіць

  1. تنسيقيّات البصرة تُعلًّق التظاهرات وتطالب بملاحقة مندسّين من ولاية الجنوب. Праверана 2 кастрычніка 2019.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Эхо арабской весны: Подводные камни протестов в Ираке
  3. Williams, Jennifer The violent protests in Iraq, explained (7 верасня 2018). Праверана 15 лютага 2019.
  4. Iraq’s government seems powerless to halt protests in its heartland
  5. Iraqi protesters block major port near Basra as unrest continues. Al Jazeera (2 лістапада 2019).
  6. Anti-government protests : Is This Iraq's Arab Spring?—Qantara.de. Qantara.de (6 лістапада 2019).
  7. Chiites contre chiites en Iraq et au Liban—Un si Porche Orient. Le Monde (10 лістапада 2019).
  8. 8,0 8,1 8,2 Иракская армия отбросила манифестантов к площади Тахрир
  9. https://news.yahoo.com/iraqs-moqtada-sadr-cleric-kingmaker-111609672.html
  10. https://www.sabah.com.tr/dunya/2019/11/18/sadrdan-isyan-manifestosu
  11. 11,0 11,1 [1]
  12. 12,0 12,1 https://www.thebaghdadpost.com/en/Story/44685/US-will-not-hesitate-to-sanction-Iraqi-officials-White-House
  13. 13,0 13,1 https://news.antiwar.com/2019/11/17/us-threatens-to-sanction-iraqi-officials-over-protest-crack-down/
  14. 14,0 14,1 Ирак обвиняет в беспорядках в стране США и Израиль // Правда.ру, 20 декабря 2019
  15. 250 человек стали жертвами беспорядков в ходе протестов в Ираке
  16. 16,0 16,1 16,2 Ирак в глубочайшем кризисе, но главные потрясения впереди // Фонд стратегической культуры, 20 ноября 2019
  17. 17,0 17,1 В Ираке протестующие вновь подожгли здание иранского консульства // РИА Новости, 1 декабря 2019
  18. Число погибших в ходе протестов в Ираке превысило 70 человек, сообщили СМИ
  19. Протесты в Ираке. Количество погибших увеличилось до 99
  20. 20,0 20,1 В Ираке число погибших в акциях протестов превысило 100 человек, тысячи раненых
  21. Неизвестные снайперы расстреляли людей во время протестов в Ираке // Взгляд, 4 октября 2019
  22. Протесты в Ираке: 100 человек погибли, тысячи раненых
  23. У Іраку трохдзённая жалоба па ахвярах сутыкненняў // Белтэлерадыёкампанія, 10 кастрычніка 2019
  24. В Ираке массовые протесты распространились на всю страну // Радио «Свобода»
  25. 25,0 25,1 25,2 США призвали остановить насилие в Ираке и провести выборы // Известия, 11 ноября 2019
  26. В Ираке во время атаки на консульство Ирана погибли протестующие — Depo, 4 ноября 2019
  27. Протестующие в Ираке атаковали консульство Ирана, погибли пять человек — Vezti.az, 4 ноября 2019
  28. Полиция Ирака открыла огонь по протестующим в Багдаде — Report, 4 ноября 2019
  29. В Ираке во время протестов погибли 319 человек — Gordonua", 11 ноября 2019
  30. В Ираке лидер шиитов призвал чиновников присоединиться к протестующим — РИА Новости, 13 ноября 2019
  31. [2]
  32. Источник сообщил о гибели демонстранта в ходе протестов в Багдаде
  33. В Ираке три человека погибли при разгоне демонстраций, сообщили СМИ
  34. Шесть человек погибли в ходе акций протеста на юге Ирака // ВестиFM, 24 ноября 2019
  35. [3]
  36. Протестующие сожгли иранское консульство в Ираке // RT, 28 ноября 2019
  37. Число погибших за четверг в стычках с полицией в Ираке выросло до 45 // РИА Новости, 29 ноября 2019
  38. Протестующие в Ираке добились своего. Премьер ушел в отставку
  39. В Ираке христиане не будут праздновать Рождество из-за демонстраций
  40. Ирак обвинил четыре страны во вмешательстве в связи с протестами // РИА Новости, 9 декабря 2019
  41. Демонстранты блокировали университет в иракской провинции Бабиль // РИА Новости, 16 декабря 2019
  42. Великий аятолла Ирака призвал провести досрочные выборы // Regnum, 20 декабря 2019
  43. Протестующие в иракском городе Эн-Насирия сожгли партийные офисы // Интерфакс, 21 декабря 2019
  44. [4]
  45. Протестующие пошли на штурм посольства США в Багдаде // Военное обозрение, 31 декабря 2019
  46. https://ria.ru/20200112/1563338493.html
  47. https://ria.ru/20200117/1563566707.html
  48. https://ria.ru/20200122/1563757152.html
  49. [5]
  50. Более миллиона иракцев устроили акцию протеста против присутствия в стране военных США // Комсомольская правда, 24 января 2020
  51. В Ираке за два дня погибли более десяти демонстрантов
  52. Mohammed Allawi appointed new Iraq PM, protesters reject him. Праверана 2 лютага 2020.
  53. Risen A Spy Complex Revealed: Leaked Iranian Intelligence Reports Expose Tehran’s Vast Web of Influence in Iraq (англ.)  (18 лістапада 2019). Праверана 2 лютага 2020.
  54. Iraqi prime minister candidate Allawi quits as vacuum looms (1 сакавіка 2020).
  55. Iraq’s angry protesters returns to the streets..
  56. Iraq security forces injure protesters in Baghdad..
  57. Iraq: 2 activists assassinated in Maysan province..
  58. Iraq: 2 activists assassinated in Maysan province..
  59. Iraqi President Salih appoints Adnan al-Zurfi as new PM-designate..
  60. В Ираке выдали ордер на арест двух силовиков по делу о смерти демонстрантов — РИА Новости, 15 октября 2019
  61. Итоги следствия по делу о протестах в Ираке могут быть объявлены 21 октября — Trend, 20 октября 2019
  62. В Ираке более 150 человек погибли во время протестов // РИА Новости, 22 октября 2019
  63. [6]
  64. Офицера иракской армии приговорили к смерти за убийство демонстрантов // РИА Новости, 1 декабря 2019
  65. Генсек ООН призывает правительство Ирака и демонстрантов к диалогу
  66. В правительстве Ирана прокомментировали протесты в Ираке
  67. Иран временно отменил визы для иракцев на фоне протестов в стране // РИА Новости, 7 октября
  68. Помпео на фоне протестов в Багдаде призвал премьера Ирака к сдержанности // РИА Новости, 9 октября
  69. Аятолла Хаменеи: За хаосом в Ираке и Ливане стоят спецслужбы США — Eвразия daily, 31 октября 2019
  70. Пенс обсудил с премьером Ирака ситуацию в стране
  71. СБ ООН призвал Ирак расследовать случаи насилия против протестующих //РИА Новости, 14 декабря 2019
  72. У посольства США в Ираке упал снаряд — Lenta.ru, 30 октября 2019
  73. Автомобиль подорвали в толпе протестующих в Ираке, много жертв — Свободная пресса, 16 ноября 2019
  74. Шесть человек погибли в результате трёх взрывов в Багдаде // RT, 26 ноября 2019
  75. [7]
  76. Взрывы в иракском Киркуке: пострадали 16 человек // Радио Sputnik, 30 ноября 2019
  77. Источник: две ракеты упали у аэропорта Багдада //RT, 9 декабря 2019
  78. В Багдаде из-за ракетного обстрела базы пострадали шестеро военных // РИА Новости, 9 декабря 2019
  79. В Багдаде в результате взрывов пострадали 13 человек, сообщил источник
  80. Американские военные были обстреляны на базе в Ираке // Военное обозрение, 28 декабря 2019
  81. Организатор убийства генерала Сулеймани погиб в Афганистане в авиакатастрофе // ИноСМИ, 28 января 2020