Тамара Віктараўна Габрусь

Тамара Віктараўна Га́брусь (нар. 2 кастрычніка 1945, Мінск) — беларускі гісторык архітэктуры і мастацтвазнавец. Кандыдат архітэктуры (1979), доктар мастацтвазнаўства (2002). Член-карэспандэнт Беларускай акадэміі архітэктуры.

Тамара Віктараўна Габрусь
Дата нараджэння 2 кастрычніка 1945(1945-10-02) (75 гадоў)
Месца нараджэння
Грамадзянства
Род дзейнасці архітэктар, гісторык архітэктуры, мастацтвазнавец
Месца працы
Навуковая ступень доктар мастацтвазнаўства (2002) і кандыдат архітэктуры (1979)
Альма-матар
Член у
Узнагароды і прэміі
медаль Францыска Скарыны

Член Саюза архітэктараў СССР з 1974, Саюза мастакоў Беларусі з 1999, Саюза пісьменнікаў Беларусі з 2004[1].

БіяграфіяПравіць

У 1968 скончыла з адзнакай архітэктурнае аддзяленне будаўнічага факультэта Беларускі політэхнічны інстытут (выкладчыкі У. М. Вараксін, В. М. Волчак, Н. М. Макляцова, І. І. Боўт)[1].

У 19681970 гадах архітэктар, старэйшы архітэктар інстытута «Белпрампраект». У 1969—1973 гадах у аспірантуры ІМЭФ АН БССР. У 19731974 гадах старэйшы архітэктар-рэстаўратар Спецыяльных навукова-рэстаўрацыйных вытворчых майстэрняў Міністэрства культуры БССР[1].

У 19741980 навуковы рэдактар па архітэктуры выдавецтва «Беларуская Энцыклапедыя». У 19791980 гадах в. а. загадчыцы рэдакцыі культуры і мастацтва; з 1980 года старэйшы навуковы супрацоўнік, з 2003 вядучы навуковы супрацоўнік Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя Кандрата Крапівы НАНБ[1].

Член рэдкалегій часопісаў «Спадчына» і «Роднае слова». У 20032008 гадах член Рэспубліканскай мастацка-экспертнай рады па манументальным мастацтве пры Міністэрстве культуры Рэспублікі Беларусь[1].

ТворчасцьПравіць

Асноўныя працы: праекты інжынерных карпусоў шэрагу прамысловых прадпрыемстваў у Мінску[1], будынак ЛЭРМ Мінскага аэрапорта (1972)[2], Навагрудку, Брэсце (19681970, у аўтарскім калектыве); праекты кансервацыі палаца ў Ружанах і рэстаўрацыі музея-запаведніка «Радзіма Якуба Коласа» ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці (19731974, у аўтарскім калектыве)[1].

Навуковая дзейнасцьПравіць

Даследуе мастацтвазнаўчыя праблемы беларускага дойлідства эпохі феадалізму, мураваную архітэктуру і манументальнае мастацтва беларускага барока. Разам з Г. Галенчанкам увяла ў навуковы ўжытак і атрыбутавала першыя на тэрыторыі Цэнтральнай і Усходняй Еўропы архітэктурна-праектныя чарцяжы XVI ст. з Нясвіжа. Аўтар навуковых прац, сцэнарыяў да відэафільмаў, зборнікаў вершаў[3].

Аўтар 3-х манаграфій і больш за 300 артыкулаў і раздзелаў па гісторыі беларускага дойлідства ў айчынных і замежных навуковых зборніках і часопісах. Аўтарскія манаграфіі: «Страчаная спадчына», «Мураваныя харалы: Сакральная архітэктура беларускага барока», «Ураджай», «Саборы помняць усё: готыка і рэнесанс у беларускім сакральным дойлідстве». Сааўтар калектыўных навуковых выданняў: «Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі»[1][2] (19841987); «Гісторыя беларускага мастацтва» (19871988); «Скарына і яго эпоха» (1990); «Барока ў беларускай культуры і мастацтве» (1998); «Архітэктура Беларусі: Нарысы эвалюцыі ва ўсходнеславянскім і еўрапейскім кантэксце» (20052006)[1]. Аўтар цыкла публікацый па гісторыі беларускай архітэктуры ў БелСЭ, зборніках «Помнікі старажытнарускай культуры. Новыя адкрыцці» (Мінск, 1984) і «Помнікі культуры. Новыя адкрыцці» (Мінск, 1985)[2]. Аўтар і навуковы кансультант па архітэктуры энцыклапедычных выданняў[1].

Публікавалася ў Польшчы, Італіі, Германіі, Расіі, Украіне[1].

УзнагародыПравіць

Узнагароджана Ганаровымі граматамі Міністэрства культуры Беларусі (2005), Міністэрства інфармацыі Беларусі (2005), Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры (1989, 1995, 2005)[1].

БібліяграфіяПравіць

  • Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Т. 1-7, 1979—1987 (у сааўтарстве)
  • Гісторыя беларускага мастацтва. Т. 1-7, 1987—1994 (у сааўтарстве)
  • Архітэктура Беларусі. Энцыклапедычны даведнік. 1993 (у сааўтарстве)
  • Скарына і яго эпоха. 1990
  • Барока ў беларускай культуры і мастацтве. 1998, 2000 (у сааўтарстве)
  • Мастацтва бачыць свет. Падручнік для сярэдняй школы. 2000
  • Страчаная спадчына. 1997, 2003 (у сааўтарстве, аўтар-укладальнік)
  • Саборы помняць усё: Готыка і рэнесанс у сакральным дойлідстве Беларусі. — Мн.: Беларусь, 2007. — 167 с.: іл. ISBN 978-985-01-0714-5

Зноскі

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Габрусь Тамара Викторовна // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. Минск: Энциклопедикс, 2014. −140 с. ISBN 978-985-7090-29-7.
  2. 2,0 2,1 2,2 Габрусь Тамара Викторовна // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1.
  3. ЭнцВКЛ, 2005

ЛітаратураПравіць