Ваенна-паветраныя сілы і войскі СПА Рэспублікі Беларусь

Вае́нна-паве́траныя сі́лы і во́йскі сýпрацьпаветранай абаро́ны Рэспу́блікі Белару́сь — адзін з відаў Узброенных сілаў Рэспублікі Беларусь.

Ваенна-паветранныя сілы і войскі супрацьпаветранай абароны Рэспублікі Беларусь
Эмблема Воздушных сил Республики Беларусь.pngЭмблема ВПС і СПА Рэспублікі Беларусь
Гады існавання з 1 чэрвеня 1992 года па цяперашні час
Краіна Flag of Belarus.svg Беларусь
Падпарадкаванне Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь
Уваходзіць у Узброеныя сілы Беларусі
Тып Узброеныя сілы
Удзел у Французска-івуарскі канфлікт, Канфлікт у Ківу
Камандзіры
Дзеючы камандзір Ігар Голуб[1]

15 чэрвеня 1992 года на базе ўпраўлення 26-й Паветранай арміі ВПС СССР было сфармiравана Камандаванне ВПС Рэспублікі Беларусь, а 1 жніўня 1992 года на базе ўпраўлення СПА ЧБВА і 11-га корпуса 2-й Асобнай арміі Войскаў СПА СССР было сфармiравана Камандаванне Войскаў СПА Рэспублікі Беларусь.

Арганізацыйна ВПС і войскі СПА складаюцца з АТК, воінскіх часцей непасрэднага падпарадкавання, аператыўнага, тэхнічнага і тылавога забеспячэння.

ЗадачыПравіць

Ваенна-паветраныя сілы і войскі супрацьпаветранай абароны як від Узброеных Сіл прызначаны для абароны цэнтраў, раёнаў, аб’ектаў, групіровак войскаў ад удараў праціўніка з паветра, а таксама для паражэння аб’ектаў, ваенна-эканамічнага патэнцыяла і войскаў праціўніка, агнявой падтрымкі і забеспячэння баявых дзеянняў Сухапутных войскаў.

СтруктураПравіць

 
Колеры Сцяга Беларусі ствараюцца пры палёце самалётаў ВПС падчас параду ў гонар 75-ага юбілею Вызвалення Беларусі.

ВПС і войскі СПА Рэспублікі Беларусь маюць у сваім складзе наступныя роды войскаў:

ГiсторыяПравіць

  • Вясна 1992: стварэнне ўласных Узброеных сіл Рэспублікі Беларусь пасля распаду СССР.
  • 15 чэрвеня 1992 года: на базе ўпраўлення 26-й Паветранай арміі ВПС СССР было сфармавана камандаванне ВПС Рэспублікі Беларусь.
  • 1 жніўня 1992: на аснове ўпраўлення СПА Беларускай ваеннай акругі і 2-й асобнай арміі СПА было сфармавана камандаванне Войскаў СПА Рэспублікі Беларусь.
  • 2000: Войскі СПА Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь былі ўзнагароджаны Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
  • 2001: ВПС і войскі СПА Беларусі былі аб’яднаны ў адзін від узброеных сіл[2].
  • 4 і 10 сакавіка 2005: 3 лётчыка ВПС Рэспублікі Беларусь усталявалі на 2 МіГ-29БМ 15 сусветных авіяцыйных рэкордаў па часе набору вышыні 3000, 6000, 9000 і 12 000 м без нагрузкі і з нагрузкай у 1000 і 2000 кг, а таксама па дасягненню хуткасці палёту па замкнёным маршруце працягласцю 100, 500 і 1000 км без нагрузкі[3].

Баявы складПравіць

Абазначэнне фарміравання або часткі Узбраенне Месца размяшкання
  Камандванне Ваенна-паветраных сіл и войскаў СПА Мінск
  61-я знішчальная авіябаза МіГ-29, Су-30СМ Баранавічы
  50-я змяшаная авіябаза Іл-76МД,

Ан-26, Мі-8, Мі-24

Мачулішчы
  116-я штурмавая авіяцыйная база

(1 лістапада 2014 г. у склад базы ўвайшоў 206-ы цэнтр падрыхтоўкі лётнага саставу)[4]

СУ-25, L-39, Як-130, Ліда
  483-я база аховы, абслугоўвання і забеспячэння Мінск
  8-я радыётэхнічная брыгада Баранавічы
  49-я радыётэхнічная брыгада Мачулішчы
  56-ы асобны полк сувязі Мінск
  83-і асобны інжынерна-аэрадромны полк Бабруйск
  15-я зенітна-ракетная брыгада С-300ПС Фаніпаль
  115-я зенітна-ракетная брыгада С-300ПС Брэст
  120-я зенітна-ракетная брыгада Бук, Тор-М2 Баранавічы
  377-й зенітна-ракетны полк С-200, С-300 Полацк
  740-я зенітная ракетная брыгада Аса-АКМ Барысаў
 147‑я зенітна-ракетная брыгада С-300В Бабруйск
825-ы зенітна-ракетны полк С-200 Полацк
1146-ы гвардзейскі зенітна-ракетны полк Тор-М2Э Варняны Астравецкі раён
16‑ы асобны полк радыёэлектроннай барацьбы Бяроза
276‑ы асобны батальён аховы і абслугоўвання аэрадрому Баравуха
210-ы авіяцыйны палігон Ружаны
174‑ы навучальны палігон Даманава Івацэвіцкі раён
223-і цэнтр авіяцыйная медыцыны Мачулішчы
570‑ы цэнтр арганізацыі паветранага руху аэрапорт Мінск
3666‑й авіяцыйна-тэхнічны склад Слуцк

Узбраенне ВПС i СПАПравіць

Крынiцы[5][6][7][8]:

Тып Выява Вытворца Колькасць Нататкі
Самалёты
Баявыя самалёты
МіГ-29 БМ

МіГ-29 УБ

    Беларусь/  СССР 28[9]

6[9]

Лёгкі франтавы вынішчальнік беларускай мадыфікацыі, пакаленне 4+. МіГ-29БМ атрымалі магчымасць дазапраўкі ў паветры, прымянення ракет «паветра-паветра» Р-27ЭР/ЭТ, РВВ-АЕ, ракет «паветра-зямля» Х-29Т/ТД/Л і Х-25МЛ, супрацькарабельных ракет Х-31А/П, кіраваных авіяцыйных бомбаў КАБ-500Кр/Л з лазерным навядзеннем.
Су-25К

Су-25УБК

    СССР 22[9] Штурмавік падтрымкі наземных войскаў. Склад авіяцыйнага ўзбраення ўключае: авіяцыйныя бомбы, некіруемыя ракеты С-5/С-8, кіраваныя авіяцыйныя ракеты класа «паветра-зямля» Х-29Т/ТД/Л і Х-25МЛ і «паветра-паветра» Р-27ЭР/ЭТ, РВВ-АЕ, убудаваную гарматным ўстаноўку ГШ-30-2, 4 падвесныя гарматныя кантэйнеры калібра 23 мм, аўтаматы пастаноўкі пасіўных перашкод АСО-2В. Яшчэ каля 20 адзінак знаходзяцца ў рэзерве.
Су-27

Су-27УБ

    СССР 17[10]

4[10]

Шматмэтавы вынішчальнік 4-га пакалення. Зняты з узброення і знаходзіцца на захоўванні праз нямэтазгоднасць і дарагавізну рамонту
Су-30СМ     Расія 4 (12 замоўлена агулам)[11] Двухмясцовы шматмэтавы вынішчальнік заваявання панавання ў паветры пакалення 4+. Пастаўка адбудзецца ў 3 этапа, па 4 машыны ў год па факту аплаты.
Транспартныя самалёты
Іл-76МД   СССР 11(2+9) [9] 2 у вайсках, астатнія 9 грамадзянскіх даступны для ваенных задач пры неабходнасці
Ан-26     СССР 4[9] Трнспартны самалёт
Навучальныя самалёты
Як-130     Расія 12 Навучальна-баявы самалёт, можа выкарыстоўвацца ў якасці лёгкага штурмавіка. Узбраенне Як-130:

ракеты класа «паветра — паветра» Р-73,высокадакладныя карэктуемыя авіяцыйныя бомбы KAБ-500Кр з тэлевізійнай сістэмай навядзення; авіяцыйныя бомбы калібра 50, 100, 250, 500 кг; кантэйнеры з некіравальнымі авіяцыйнымі ракетамі С-8 і падвесны кантэйнер з гарматай ГШ-23Л.

L-39   ЧССР 10 Выкарыстоўваюцца ў якасці навучальных, а таксама для паказальных выступаў пілатажнай групы «Белая Русь».
Верталёты
Ударныя верталёты
Мі-24В/П

Мі-24К/Р

    СССР 12

8

Дакладныя дадзеныя адсутнічаюць.

Як мінімум, актыўна выкарыстоўваецца 8 машын баявых мадыфікацый (Мі-24В/П).

Агулам у краіне павінна быць каля 20 адзінак, сярод якіх як мінімум 2 камандзірскіх (Мі-24К) і 6 машын РХБВ (Мі-24Р).

Транспартныя верталёты
Мі-26     СССР 6 Выкарыстоўваюцца МНС Рэспублікі Беларусь, могуць выконваць вайсковыя задачы
Мі-8

Мі-8 МТВ-5

 

 

  СССР

  Расія

8

12

8 адзінак транспартных Мі-8.

12 адзінак Мі-8 МТВ-5 набыты ў РФ у рамках праграмы па ўзброенню на 2016-2020-ыя годы. Выкарыстоўваюцца для дастаўкі дэсанту і яго падтрымкі. Нясуць блокі некіруемых ракет 80 мм, кулямёт 12,7 мм.

Выведвальныя верталёты
СПА
С-300ПС

С-300В

    СССР 16 дывізіёнаў Асноўны элемент супраць-паветранай абароны Рэспублікі Беларусь
ЗРК «Бук»  
  Беларусь/  СССР
4 дывізіёна Беларуская мадыфікацыя.
ЗРК «Аса»     СССР 6 дывізіёнаў
Тор-М2Э     Расія 20 (5 батарэй)[12] На ўзброенні 1146-й гвардзейскага зенітна-ракетнага палку (ахова БелАЭС).
С-125 (Печора-2Т/2ТМ, беларуская мадэрнiзацыя)  
  Беларусь  СССР
У рэзерве

Перспектыўная тэхніка:

СПА
Назва Выява Выробнік Колькасць Нататкі
9А33-Б «Аса»     Беларусь Беларуская мадыфікацыя комплексу 9А33 Аса з новым радыё-электронным абсталяваннем, шассі МАЗ-6317. Здольны хбіваць бязпілотнікі.
Бук-МБ3К     Беларусь
ЗРК Трыа     Беларусь Комплекс складаецца з 4 машын: КШМ, мадэрнізаваная Страла-10 з ракетамі Р-60БМ, мадыфікаваная ЗСУ-23-4 Шылка з новым комплексам оптыка-электроннага абсталявання і робата Берсерк з пушкай ГШГ-7,62.

КатастрофыПравіць

Усяго за час існавання беларускія ВПС страцілі ў катастрофах 10 лётчыкаў, 7 самалётаў і 2 верталёта (па стане на красавік 2016 года ўключна):

  • 23 мая 1996 года падчас трэніровачнага палёту разбіўся знішчальнік Су-27. Пілот Уладзімір Карват — загінуў. Лётчыку пасмяротна было прысвоена званне «Герой Беларусі» за тое, што адвёў машыну ад населенага пункта;
  • 19 мая 1997 года падчас трэніровачнага палёту разбіўся знішчальнік-бамбардзіроўшчык Су-17. Лётчык-выпрабавальнік Сяргей Паграбан загінуў;
  • 30 жніўня 2009 года падчас выступу на авіяцыйным шоў у польскім горадзе Радам разбіўся Су-27УБМ. Загінулі намеснік камандуючага Заходнім аператыўна-тактычным камандаваннем ВПС і войскаў СПА палкоўнік Аляксандр Марфіцкі і намеснік камандзіра 61-й знішчальнай авіябазы палкоўнік Аляксандр Жураўлевіч;
  • 21 красавіка 2010 года падчас трэніровачнага палёту ў раёне Ружан (Пружанскі раён) сутыкнуліся ў паветры два зьнішчальніка МіГ-29. Пілот аднаго з самалётаў здолеў катапультавацца. Іншы знішчальнік здолеў прызямліцца на аэрадроме;
  • 23 верасня 2010 года ў Ганцавіцкім раёне падчас выканання пілатажу павышанай складанасці на малых вышынях пацярпеў катастрофу МіГ-29. Загінулі падпалкоўнік Сяргей Каваленка і маёр Аляксандр Жыгайла;
  • 29 лістапада 2011 года на аэрадроме «Пружаны» пры выканання трэніровачнага палёту пацярпеў катастрофу Мі-24. Ахвярамі катастрофы сталі тры члены экіпажа: маёр Алег Кахно, капітан Дзяніс Глушчанка, капітан Валерый Бабко;
  • 12 чэрвеня 2012 года на палігоне «Нёман» пад Лідай разбіўся Су-25. Загінуў пілот — падпалкоўнік Мікалай Грыднеў;
  • 11 лістапада 2014 года ў Ляхавіцкім раёне ўпаў МіГ-29 61-й знішчальнай авіябазы. Лётчык катапультаваўся і выжыў. Прычына — пажар, выкліканы кароткім замыканнем з-за парушэння цэласнасці ізаляцыі ад трэння жгута і трубаправода;
  • 25 красавіка 2016 года падчас планавай пасадкі на пляцоўку прызямлення па-за аэрадромам ў 6 кіламетрах ад Мазыра адбылася аварыя верталёта Мі-24П 50-й змяшанай авіяцыйнай базы ВПС і войскаў СПА. Экіпаж верталёта застаўся жывы;
  • 27 студзеня 2017 года ў Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга ў раёне Рутшуру збітыя (па некаторых дадзеных, аварыя адбылася па тэхнічных прычынах) два верталёта Мі-24, на адным з якіх былі трое беларускіх ваенных спецыялістаў, якія займаліся падрыхтоўкай лётчыкаў і тэхнікаў кангалезскіх ваенна-паветраных сіл. Усе беларусы выжылі, але былі шпіталізаваны ў медустанову горада Гома.
  • 23 лютага 2017 года пры выкананні планавых палётаў на аэрадроме «Бабруйскі» падчас разгону МіГ-29 адбылося ўзгаранне рухавіка. Лётчык катапультаваўся і выжыў.

Зноскі

СпасылкіПравіць