Адкрыць галоўнае меню

Кі́еўскі метрапалітэ́н (укр. Київський метрополітен) — адзін з відаў грамадскага транспарту украінскай сталіцы, выдатны архітэктурны твор, пабудаваны як адзіны манументальны комплекс пад зямлёй і на паверхні.

Кіеўскі метрапалітэн
Эмблема Кіеўскага метрапалітэна
Інфармацыя
Краіна Сцяг Украіны Украіна
Горад Кіеў
Дата адкрыцця 6 лістапада 1960
Даўжыня ліній 67,4 км
Колькасць станцый 52
Колькасць ліній 3
Пасажырапаток за дзень 1,381 млн (2014)
Пасажырапаток за год 484,6 млн (2016)[1]
Схема ліній
mini

Кіеўскі метрапалітэн з'яўляецца шматпрофільным прадпрыемствам, сучасны складаны інжэнерны комплекс. У яго складзе 11 эксплатацыйных службаў, 3 электрадэпо, вагонарамонтны завод, дырэкцыя будаўніцтва метрапалітэна.

Станцыя Арсенальная Святошынска-Броварскай лініі з'яўляецца самай глыбока ў свеце (ад паверхні зямлі да платформы 105,5 метраў).

У савецкі час метрапалітэн насіў імя У. І. Леніна[2][3], але сёння ля метро не пазначына. У 1981 годзе ўзнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга[2].

ГісторыяПравіць

У складзе СССРПравіць

Будаўніцтва пачалася ў 1949 годзе[4]. У першую чаргу будаўніцтва ўвайшлі станцыі Вакзальная, Універсітэт, Хрэшчатык, Арсенальная, Дняпро[5]. Адкрыццё адбылося 6 лістапада 1960 года. Участак першай лініі складаў 5,2 км, станцыямі ад Вакзальнай да Дняпра[6]. Лінія абслугоўвалася трохвагоннымі цягнікамі з вагонамі тыпу Д вырабніцтва Мыцішчынскага машынабудаўнічага завода. Часовае дэпо было ля станцыі Дняпро.

Другая пускавая чарга была адчынена ў 1963 годзе, якая складала две станцыі — Палітэхнічны інстытут і Завод «Бальшавік».

У 1965 годзе адкрыццё новых трох станцый Гідрапарк, Левабярэжная і Дарніца, з імі Мост Метро, Русанаўскі мост і дэпо Дарніца. Акрамя таго, на станцыі Хрэшчатык адчынілі выхад да вуліцы Інстытуцкай, які пачалі будаваць у 1960 годзе. У тым жа годзе пачаліся пастаўкі новых вагонаў тыпу Е[7].

У 1968 метро зноў павялічылася — адчынена станцыя Камсамольская з абаротным тупіком ў якім быў першы пункт тэхнічнага абслугавання цягнікоў.

У 1971 годзе запушчаныя ў экспатацыю тры станцыі — Кастрычніцкая, Ніўкі, Святошына. Пачатак будаўніцтва Абалонска-Тэрэмкоўскай лініі[8].

З 1972 года ўсе цягнікі сталі пяцівагонныя.

У 19731974 гадах Кіеўскае метро пачало атрымліваць вагоны тыпу Ема-502\ЕМ-501[7].

У 1976 годзе адрыццё другой лініі, якая складалася з трох станцый — Плошча Калініна, Паштовая плошча, Чырвоная плошча, з перасадачным вулом Плошча Калініна — Хрэшчатык.

Нягледзячы на тое, што 5 снежня 1979 года была адчынена станцыя Піянерская за якую быў перанесяны пункт тэхнічнага абслугавання, аснаўное будаўніцтва працягвалася на другой лініі: 19 снежня 1980 года пачалі працу тры новая станцыі на поўначы лініі — Тараса Шаўчэнка, Пэтрыўка, Праспект Карнейчука. У пачатку 1981 года адчыніліся станцыі Плошча Льва Талстога і Рэспубліканскі стадыён на поўдне лініі. Пачатак будаўніцтва трэццяй лініі. 6 лістапада 1982 года працуюць Мінская і Герояў Дняпра самыя паўночныя станцыі другой лініі.

30 снежня 1984 пачынаюць свою працу станцыі Чырвонаармейская і Дзяржынская.

6 лістапада 1987 года спецыяльна для злучэння першай лініі з трэццяй, між станцыямі Хрэшчатык і Універсітэт пабудавана станцыя Ленінская.

19 сакавіка 1988 годзе за станцыяй Герояў Дняпра адчынена новае дэпо Абалонь якое пачало абслугоўваць Абалонска-Тэрэмкоўскую лінію.

31 снежня 1989 года пачала працу Сырэцка-Пячэрская лінія, даўжынёй 2,1 км, якая складалась са станцый — Залатыя Вароты, Палац Спорту і Мечнікава, першыя две перасадкавыя, але да 30 красавіка 1990 года выхад са станцыі Залатыя Вароты быў толькі праз станцыю Ленінская і толькі 1 мая 1990 года станцыі Залатыя Вароты з'явіўся свой асабісты выхад да вуліцы Уладзімірскай.

У часы незалежнасціПравіць

Не гледзячы на цяжкія эканамічныя ўмовы пасля распаду СССР, будаўніцтва метро ішло хуткімі тэмпамі. Так 31 снежня 1991 года пабудаваны станцыі Пячэрская, Дружбы Народаў, Выдубічы, але прыступілі к працы толькі апошнія две, станцыя Пячэрская была закарсевіравана[9].

30 снежня 1992 пабудаваны станцыі Славутыч і Асакаркі, разам са станцыямі адкрылі і Паўднёвы мост. Між станцыяй Выдубічы і мастом зрабілі зачын для станцыі Тэлечка.

28 снежня 1994 года уведзяны ў эксплуатацыю станцыі Пазнякі і Харкаўская.

30 снежня 1996 года трэцця лінія пашырылася станцыямі з іншага боку, гэта былі станцыі Львоўская брама і Лук'янаўская, але станцыя Львоўская брама так і не пачала працавать праз недахоп грошаў і адзінай ідэі будаўніцтва выхада да Львоўская плошчы[10]. Акрамя таго, у тым жа годзе у дэпо Абалонь пачалі пастаўляць вагоны апошняй мадэфікацыі  81-717.5М/714.5М.

27 снежня 1997 года адрыццё станцыі доўгобуда — Пячэрская.

30 сакавіка 2000 года адчыніла дзверы станцыя Дарагажычы, разам з ёй была пабудавана і станцыя Герцэна, але яна і сёння не працуе.

Пачатак XXI стагоддзяПравіць

24 мая 2003 года першая лінія падоўжылася на захадным накірунку на две станцыі: Жытомірская і Акадэмгарадок.

У 2004 годзе Сырэцка-Пячэрская лінія пашырылася станцыяй Сырэц, а праз год станцыяй Барыспальская, а ў 2006 годзе між станцыямі Барыспальская і Харкаўская была уведзена ў эксплуатацыю станцыя Вырліца.

23 жніўня 2007 года на Сырэцка-Пячэрскай лініі адчынена дэпо Харкаўская, якое знаходзіцца ў лесе за станцыяй Чырвоны Хутар, якая пачала будавацца ў 2005 годзе, а пачала працу толькі ў мае 2008 года. На сённяшні дзень з'яўляецца канцавой ў Барыспальскім накірунку.

У 2010 годзе Кіеўскі метрапалітэн святкаваў сваё 50-годдзе і на прыканцы года адчнілі дзеры тры новыя станцыі другой лініі на паўднёва-захадным накірунку, гэта станцыі Дэміеўская, Галасіеўская, Васількоўская і роўна праз год адчынілі юбілейную 50 станцыю — Выставачны Цэнтар[11].

25 кастрычніка 2012 адбылося адкрыццё станцыі Іпадром.

6 лістапада 2013 года адкрыццё станцыі Тэрэмкі[12].

Перайменаванне станцыйПравіць

Кіеўскі метрапалітэн сённяПравіць

Абалонска-Тэрэмкоўская лінія
     
ЦЧ-2 «Абалонь»
     
     
Гэроіў Дніпра
     
Мінска
     
     
Абалонь
     
Пачайна  +чыг
 
 
 
Тараса Шаўчэнкі 
     
     
Кантрактова Плошча +аўт
     
Паштова плошча +рв
     
 
 
 
Майдан Нэзалэжнасці 
 
 
   
Службовая галіна да Хрэшчатыка
     
Службовая галіна да Клоўскай
 
 
 
Плошча Льва Талстога 
     
Алімпійска
     
     
Палац «Украіна»
     
Лыбідска
     
     
Дэмііўска +аўв
     
Галасііўска
     
Васількіўска
     
     
     
Выстаўковы Цэнтр
     
Іпадром +аўт
     
     
Тэрэмкы
     
     
Аўтавакзал «Тэрэмкы»
     
Вулыця Крэйсера «Аўрора»
     
Адэска
     
ЦЧ «Тэрэмкы»
Святошынска-Броварская лінія
     
ЦЧ «Навабелычы»
     
Навабілычы  +чыг
     
Акадэмістэчка
     
Жытомырска
     
Святошын  +чыг
     
Ныўкы
     
Гаванскі шляхаправод
     
Берасцейская  +чыг
     
Шуляўска
     
Політэхнічны інстытут
     
 
 
 
Вакзальна    +чыг   +чыг 
     
Унівэрсытэт
 
 
 
Тэатральна 
     
 
 
 
Хрэшчатык 
 
 
   
Службовая галінка да Майдан Нэзалэжнасці
     
Службовая галінка да Клоўскай
     
Арсенальна
     
 
   
Дніпро
     
Мост Метро праз р. Дняпро
     
Гідрапарк
     
Русанаўскі мост
     
 
 
 
Лівабэрэжна    +чыг
     
     
Шляхаправод над чыгункай
     
ЦЧ-1 «Дарныця»
     
Дарныця
     
Чэрнігіўска
     
Лісова
Сырэцка-Пячэрская лінія
     
ЦЧ «Вынаградар»
     
Маршала Грэчкі
     
Вынаградар
     
     
Праспект Праўды
     
     
Мастыцка
     
Тупік
     
     
Сырэць  +чыг
     
     
Дарагажычы
     
Гэрцэна
     
Службовая галіна (праект) да Глыбочыцка
     
 
 
 
Лук’яніўска  
     
Львіўска Брама
     
 
 
 
Залаці Варота 






 
 
 
Палац Спорту 
     
Службовая галінка да Хрэшчатык
     
Службовая галінка да Майдан Нэзалэжнасці
     
Клоўска
     
Пэчэрска
     
Дружбы Народзіў
     
     
Выдубычы  +чыг   +чыг  +аў
     
     
Тэлычка
     
     
Паўднёвы мост праз р. Дняпро
     
     
Славутыч
     
Асакаркы
     
 
 
 
Пазнякы 
     
Харкаўская
     
     
Вырлыця
     
Барыспільска
     
ЦЧ-3 «Харкіўскэ»
     
Чэрвоні Хуцір
     
     
Тупік
     
Прамыслова
     
Гарбунова
     
Дарныцкі вакзал  +чыг
     
Дарныцка плошча
 
 
 
Браварскі праспект   

Станам на 2016 год у Кіеўскім метрапалітэне 3 дзеючыя лініі, эксплуатацыйная даўжыня якіх прыблізна 67,4 км. Да паслуг пасажыраў — 52 станцыі, з трыма падземнымі перасадачнымі вузламі ў цэнтры горада. Лініі метрапалітэна праходзяць праз усе 10 раёнаў Кіева.

Агульны парк дэпо — 814 вагона.

Пасажыраў метрапалітэна абслугоўваюць 122 эскалатараў, якія дзейнічаюць на 25 станцыях. Энергетычная сістэма падземкі ўключае разгалінаваную кабельную сетку, 52 тока-паніжальныя падстанцыі, 2 токавыя падстанцыі, 14 трансфарматарныя падстанцыі. Кіраванне імі ажыццяўляецца з аўтаматызаваных дыспетчарскіх пунктаў.

ПерспектывыПравіць

Па генеральнаму плану Кіева да 2025 года[13], разпрацоўванага ў 2011 гаду, плануецца будаўніцтва новай галіны метро з жылога масіва Траешчына да аэрапорта Кіеў, Сырэцка-Пячэрскую лінію працягнуць да жылога масіва Вінаградар. Акрамя таго прадугледжана будаўніцтва Абалонска-Тэрэмкоўскай лініі за станцыю Тэрэмкі.

СпасылкіПравіць

ЗноскіПравіць

Зноскі