Адкрыць галоўнае меню

Канстанцін Ігнатавіч Лукашоў

Канстанці́н Ігна́тавіч Лукашо́ў (7 студзеня 1907, вёска Гарадзец, Быхаўскі павет, Магілёўская губерня — 23 мая 1987) — беларускі навуковец у галіне геалогіі і геахіміі, рэктар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1952—1957). Бацька вучонага-географа Валянціна Лукашова. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1953), доктар геолага-мінералагічных навук (1937), прафесар (1938). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1967).

Канстанцін Ігнатавіч Лукашоў
Лукашоў.jpg
Дата нараджэння 25 снежня 1906 (7 студзеня 1907)
Месца нараджэння
Дата смерці 23 мая 1987(1987-05-23) (80 гадоў)
Грамадзянства
Дзеці: Валянцін Канстанцінавіч Лукашоў
Род дзейнасці вучоны, палітык, геолаг
Навуковая сфера геалогія, геахімія, геаграфія
Месца працы
Навуковая ступень доктар геолага-мінералагічных навук[d]
Альма-матар
Вядомы як даследчык грунтазнаўства і геахіміі кары выветрывання, заснавальнік генетычнага грунтазнаўства. Рэктар ЛДУ і БДУ
Партыя
Член у
Узнагароды і прэміі
Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга Ордэн Дружбы народаў

БіяграфіяПравіць

Паходзіць з заможнай сялянскай сям’і. У 1922 годзе скончыў Быхаўскую працоўную сямігадовую школу і пэўны час працаваў у гаспадарцы бацькі. Скончыў Ленінградскі універсітэт (1931). З 1931 загадчык кафедры, дэкан геолага-глебава-геаграфічнага факультэта ЛДУ. У 1934 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Грунтазнаўства». У 1938—1939 гг. рэктар Ленінградскага ўніверсітэта. У 1939—1944 гг. працаваў у Наркамаце знешняга гандлю СССР. З 1944 г. прафесар, загадчык кафедры Інстытута знешняга гандлю СССР, з 1949 г. загадчык кафедры Маскоўскага універсітэта. У 1953—1956 гг. рэктар Беларускага дзяржаўнага універсітэта. У 1956—1969 гг. віцэ-прэзідэнт АН БССР, адначасова ў 1963—1970 гг. загадчык Лабараторыяй геахімічных праблем АН БССР. У 1971—1977 гг. дырэктар, адначасова з 1975 г. загадчык лабараторыі Інстытута геахіміі і геафізікі АН БССР. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1951—1967 гг., Член Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР у 1963—1967 гг. На працягу 19571960 з’яўляўся старшынёй Навуковай рады Беларускага геаграфічнага таварыства.

Навуковы ўкладПравіць

Працы па грунтазнаўству, фізічнай і эканамічнай геаграфіі, чацвярцічнай геалогіі і геахіміі, праблемах рацыянальнага выкарыстання і аховы навакольнага асяроддзя. Вёў інжынерна-геалагічныя даследаванні ў Забайкаллі і Амурскай вобласці (па трасе Байкала-Амурскай магістралі). Напісаў шэраг прац па эканоміцы ЗША, праблемах мінеральных рэсурсаў і геапалітыцы. Распрацаваў занальную геахімічную класіфікацыю кары выветрывання. Прапанаваў геахімічную тэорыю лёсаўтварэння. Вывучыў літалагічныя і геахімічныя асаблівасці розных генетычных тыпаў чацвярцічных адкладаў, даў іх класіфікацыю. Арганізаваныя і праведзеныя ім працы дазволілі ўсталяваць і ахарактарызаваць геахімічныя правінцыі на тэрыторыі Беларусі, вывучыць заканамернасці міграцыі многіх хімічных элементаў у паверхневай зоне зямной кары і ландшафтах, якія з’явіліся асновай для рашэння шэрагу прыкладных задач. Абгрунтаваў перспектывы пошукаў радовішчаў металаў і неметалічнай сыравіны на тэрыторыі Беларусі. У серыі манаграфій на прыкладзе Беларусі і іншых рэгіёнаў распрацаваў навуковыя асновы аховы навакольнага асяроддзя і біясферы. Пад яго кіраўніцтвам створаны першы ў гісторыі рэспублікі доўгатэрміновы прагноз змены навакольнага асяроддзя пад уплывам тэхнагенезу ў апошняй чвэрці ХХ ст.

Асноўныя працыПравіць

Апублікаваў больш за 500 навуковых прац, у тым ліку 55 манаграфій і брашур.

  • Основы литологии и геохимии коры выветривания. Мн.: Изд-во Акад. наук БССР, 1958.
  • Очерки по геохимии гипергенеза. Мн.: Изд-во Акад. наук БССР, 1963.
  • Образование и миграция нефти. Мн.: Вышэйшая школа, 1974 (совм. с А. В. Кудельским).
  • Научные основы охраны окружающей среды. Мн.: Вышэйшая школа, 1980 (совм. с В. К. Лукашевым).
  • Эколого-геохимическое изучение биосферы в научных и прикладных аспектах. Мн.: Наука и техника, 1989 (совм. с И. К. Вадковской).

Узнагароды і прэмііПравіць

  • Заслужаны дзеяч навукі БССР (1967).
  • Дзяржаўная прэмія БССР у галіне навукі і тэхнікі (1972) за адкрыццё і разведку нафтавых радовічшаў Прыпяцкай нафтагазаноснай зоны БССР
  • Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1945, 1966)
  • Ордэн Дружбы народаў (1977)
  • Медаль ім. акадэміка Вавілава
  • Залаты медаль ВДНГ СССР

Зноскі

ЛітаратураПравіць

  • БЭ ў 18 тамах, Т.9, Мн., 1999, С.362

СпасылкіПравіць