Адкрыць галоўнае меню

Любча

гарадскі пасёлак у Беларусі
Гарадскі пасёлак
Любча
Любча. Адноўленая вежа і сцяна.jpg
Замак Радзівілаў
Герб
Герб
Краіна
Вобласць
Раён
Сельсавет
Каардынаты
Гарадскі пасёлак з
Вышыня цэнтра
142 м
Водныя аб'екты
Насельніцтва
1 081 чалавек[1] (2017)
Часавы пояс
Тэлефонны код
+375 1597
Аўтамабільны код
4
Любча на карце Беларусі ±
Любча (Беларусь)
Любча
Любча (Гродзенская вобласць)
Любча

Любча[2] — гарадскі пасёлак у Навагрудскім раёне, Гродзенскай вобласці Беларусі, на левым беразе р. Нёман. У 26 км да паўночнага ўсходу ад Навагрудка, 49 км ад чыгуначнай станцыі Наваельня на лініі БаранавічыЛіда. Цэнтр калгаса «Прынёманскі». Насельніцтва 1 081 чал. (2017)[1].

ГісторыяПравіць

 
Мястэчка і замак у Любчы, XVII ст.
 
Гістарычны герб

Упершыню згадваецца ў 1401 г. у нямецкіх хроніках як аб'ект паходаў крыжакоў. У ВКЛ належала Храптовічам, Гаштольдам, Кішкам (Я. Кішка заснаваў тут Любчанскі замак (1581), школу і арыянскі храм, з XVII ст. — кальвінскі збор), з 1606 г. — Радзівілам. У 1590 г. кароль Жыгімонт Ваза надаў Любчы магдэбургскае права і герб. Радзівілы з мэтай эканамічнага умацавання і павялічэння мястэчка запрашае ў яго мяшчан з Менску, Новагародку і інш. каралеўскіх гарадоў.

У 1612 г. Пётр Бластус Кміта перавёз з Вільню ў Любчу друкарскае абсталяванне і заснаваў тут сваю друкарню. Пераважна яна абслугоўвала патрэбы пратэстантаў, але зрэдку прымала заказы і католікаў. За 20 гадоў Кмітам было выдадзена 59 назваў кніг на польскай і лацінскай мовах па гісторыі, медыцыне, філасофіі і інш., а таксама некалькі паэтычных твораў. 3 1632 г. друкарскую працу Пятра Кміты працягваў яго сын — Ян Даніэль.

У XVII ст. ў Любчы ствараюцца рамесныя цэхі. З 1795 г. Любча ўвайшла ў склад Расійскай імперыі, яна робіцца мястэчкам, цэнтрам воласці Навагрудскага павета.

У 1921—1939 гг. — у складзе Польшчы, цэнтр гміны Навагрудскага павета і ваяводства. З 1939 г. у БССР, з 1940 г. — цэнтр раёна Баранавіцкай вобласці. З 1954 г. — у Гродзенскай вобласці, з 1956 г. — у Навагрудскім раёне. У 1996 г. Любча налічвала 540 двароў, 1628 жыхароў, школу, 7 магазінаў, 2 бібліятэкі, бальніцу і іншыя ўстановы.

НасельніцтваПравіць

  • 1645 — ~ 150 двароў
  • 1996 — 1,628 тыс. чал. (540 двароў)
  • 2006 — 1,4 тыс. чал.
  • 2016 — 1 059 чал.[3]
  • 2017 — 1 081 чал.[1]

ЭканомікаПравіць

Калгаса «Прынёманскі». Прадпрыемствы харчовай прамысловасці. Праз Любчу праходзіць турыстычна-экскурсійны маршрут «Дарогай замкаў».

СлавутасціПравіць

 
Любчанскі замак

Вядомыя асобыПравіць

Гл. таксамаПравіць

ЗноскіПравіць

СпасылкіПравіць