«Рэквіем па маім сябры» (англ.: Requiem for my friend, польск.: Requiem dla mojego przyjaciela) — першая буйнамаштабная праца Збігнева Прайснера, створаная адмыслова для студыйнага запісу і публічнага выканання[2][3].

Рэквіем па маім сябры
англ.: Requiem for my friend
польск.: Requiem dla mojego przyjaciela
Вокладка альбома Збігнева Прайснера «Рэквіем па маім сябры» (1998)
Студыйны альбом
Збігнева Прайснера
Дата выпуску 1998
Запісаны снежань 1997,
студзень 1998
Жанр акадэмічная музыка
Працягласць 68:22[1]
Лэйбл Erato
Храналогія Збігнева Прайснера
Рэквіем па маім сябры
(1998)
10 простых п’ес для фартэпіяна
(1999)

Прэм’ера «Рэквіема» адбылася 1 кастрычніка 1998 года ў Вялікім тэатры Варшавы. У тым жа месяцы запіс «Рэквіема» быў выпушчаны лэйблам «Erato Disques»[2][4]. Пазней, у 2011 годзе твор быў перавыдадзены на CD і вініле лэйблам «Sony Poland»[5][6] Перайсці да раздзела «#Прэм’еры і выпуск альбома». Асобныя фрагменты твору неаднаразова выкарыстоўваліся ў якасці саўндтрэка ў кіно Перайсці да раздзела «#Выкарыстанне музыкі».

Гісторыя стварэнняПравіць

«Рэквіем па маім сябры» прысвечаны памяці Кшыштафа Кеслёўскага. Твор складаецца з двух частак. Першую частку — «Рэквіем» — Прайснер напісаў за тры ночы адразу пасля смерці Кеслёўскага[7]. Пра гісторыю стварэння другой часткі, якая займела назву «Жыццё», Прайснер паведамляе наступнае: «Калі Кеслёўскі быў яшчэ жывы, мы мелі ідэю зрабіць мноства канцэртаў, ведаеце, нешта асаблівае, накшталт містэрыі, нешта паміж класічнай музыкай, операй і рок-канцэртам. Яго ідэя заключалася ў тым, каб крыху змяніць класічны канцэрт у філарманічным тэатры: даць больш прасторы, больш тэатральнасці, можа, больш жыцця, чым у звычайным тэатры, чым у оперы. І першы праект планаваўся ў Акропалі — назва канцэрта была „Жыццё“. Але, як вы ведаеце, Кшыштаф памёр»[7].

Музычныя асаблівасціПравіць

«Рэквіем» вызначаецца характэрнымі для Прайснера асаблівасцямі: доўгімі рэверберацыямі і экспрэсіўным вібрата. Ён выкарыстоўваецца малым мужчынскім хорам, струнным квартэтам, арганам і ўдарнымі. Як у першай, так і ў другой частцы дамінуе голас выдатнай польскай сапрана, Эльжбеты Таварніцкай. У другой частцы — «Жыццё» — твор узбагачаецца поўным хорам (Фестывальны хор Солсберы з 40 удзельнікаў) і аркестрам з 60 выканаўцаў (Канцэртны аркестр BBC), у які таксама ўваходзяць саксафон і блок-флейта[3].

Спіс кампазіцыйПравіць

Частка 1. РэквіемПравіць

Назва Працягласць
1. «Officium» 03:46
2. «Kyrie Eleison» 06:12
3. «Dies Irae» 04:51
4. «Offertorium» 03:19
5. «Sanctus» 02:51
6. «Agnus Dei» 01:49
7. «Lux Aeterna» 01:56
8. «Lacrimosa» 03:24
9. «Epitaphium» 03:03

Частка 2. ЖыццёПравіць

The Beginning
НазваПа-беларуску Працягласць
10. «Meeting» (польск.: Spotkanie)«Сустрэча» 05:18
11. «Discovering the World» (польск.: Odkrywanie świata)«Адкрыццё свету» 02:50
12. «Love» (польск.: Miłość)«Любоў» 02:24
Destiny
НазваПа-беларуску Працягласць
13. «Kai Kairos» (польск.: Jest Czas)«Ёсць час» 09:43
Apocalypse
НазваПа-беларуску Працягласць
14. «Ascende Huc» (польск.: Wstąp tutaj)«Узыдзі сюды» 02:18
15. «Veni Et Vidi» (польск.: Przyszedłem i ujrzałem)«Прыйшоў і ўбачыў» 02:45
16. «Qui Erat Et Qui Est» (польск.: Który był, który jest)«Які быў і які ёсць» 04:26
17. «Lacrimosa – Day Of Tears» (польск.: Lacrimosa — Czas Płaczu)«Lacrimosa — Дзень плачу» 04:03
Postscriptum
НазваПа-беларуску Працягласць
18. «Prayer» (польск.: Modlitwa)«Малітва» 03:16

ВыканаўцыПравіць

 Выканаўца   Роля ў выкананні 
Частка 1. Рэквіем
Эльжбета Таварніцка сапрана
Дарыюш Парадоўскі[pl] контртэнар I
Пётр Лыкоўскі контртэнар II
Пётр Кусевіч[pl] тэнар
Гжэгаж Зыховіч бас
Марыюш Колух дадатковы тэнар
Марэк Мось[pl] першая скрыпка
Аркадыюш Кубіца другая скрыпка
Лукаш Сырніцкі альт
Пётр Яносік віяланчэль
Багуслаў Пстрась кантрабас
Ян Шыпоўскі арган
Ян Пілх[pl] барабаншчык
Роман Рэваковіч[pl] дырыжор
 Выканаўца   Роля ў выкананні 
Частка 2. Жыццё
Яцэк Каспшык[pl] дырыжор
Sinfonia Varsovia[pl] аркестр
Варшаўскі камерны хор
пад кіраўніцтвам Рышарда Зімака
хор
Эльжбета Таварніцка сапрана
Дарота Слензак[pl] голас сола
Пётр Лыкоўскі контртэнар
Яцэк Асташэўскі[pl] флейта
Лешак Можджар фартэпіяна
Ежы Глуўчэўскі альт-саксафон








Прэм’еры і выпуск альбомаПравіць

Прэм’ера «Рэквіема па маім сябры» адбылася 1 кастрычніка 1998 года ў Вялікім тэатры Варшавы[5]. 19 сакавіка 1999 года адбылася брытанская прэм’ера «Рэквіема…» ў Royal Festival Hall[en] у Лондане[5][3][8]. Твор выконваўся Канцэртным аркестрам BBC[en], а таксама салістамі, якія ўдзельнічалі ў запісе альбома[5]. 27 сакавіка 2002 года першая частка асобна была выканана салістамі з Інстытута духоўнай музыкі Ліёна ў Базіліцы Сен-Мартэн[en] у Ліёне. Восенню 2004 года тры выканнанні адбыліся ў Скандынавіі. Аркестр і хор Універсітэта Мальмё[en] пад кіраўніцтвам дырыжора Даніэля Хансана[sv] пры ўдзеле салісткі Эліяны Прэторыян прадставілі прэм’еры ў Швецыі і Даніі.

У выглядзе альбома «Рэквіем па маім сябры» быў выпушчаны ў кастрычніку 1998 года лэйблам «Erato Disques» («Warner Classics»)[2][4]. Адразу пасля рэлізу альбом атрымаў у Польшчы высокую папулярнасць і ўжо 14 кастрычніка «Саюз вытворцаў аўдыя-відэа[pl]» прысудзіў альбому статус залатога дыска[9], а 4 лістапада — плацінавага дыска[10]. 4 красавіка 2011 года альбом быў перавыдадзены на CD і вініле лэйблам «Sony Music Poland»[5][6][11]. У першы тыдзень пасля выпуску перавыданне альбома заняло ў Польшчы 36 месца па продажы[12]. Агулам колькасць прададзеных копій твору перавысіла 180 тысяч[13].

КрытыкаПравіць

На сайце часопіса «BBC Music Magazine» Нікалас Уільямс дае станоўчую ацэнку твору, сцвярджаючы яго перавагу над іншымі сучаснымі рэквіемамі[14]. У аглядзе для сайта «Gramophone» «Рэквіем па маім сябры» названы «бескампраміснай і ў той жа час даступнай працай». Сярод двух частак твору рэцэнзент аддае перавагу першай, сцвярджаючы, што ў ёй «адносна абмежаваныя рэсурсы выкарыстоўваюцца вельмі эфектна». Другую частку аглядальнік ацэньвае ніжэй, бо ў ёй менш цэльнасці і самабытнага музычнага матэрыялу. Падобная да сімфанічнай кінамузыкі, гэтая частка магла б добра працаваць у кантэксце, але не ўспрымаецца як канцэртная[15]. У рэцэнзіі на сайце «Filmtracks» перавага наадварот аддаецца другой частцы[16].

На сайце «Rate Your Music[en]» твор атрымаў рэйтынг 3.91 / 5[17]. На сайце «Best Ever Albums» рэйтынг склаў 80 / 100[18].

Выкарыстанне музыкіПравіць

Альтэрнатыўныя выкананніПравіць

Карэйская оперная спявачка Сумі Ё[en] запісала «Lacrimosa» Прайснера ў сваім выкананні[19].

Уключэнні ў іншыя альбомыПравіць

Год Альбом Кампазіцыі Сп.
1998 «Classic CD - Issue 105 - Music From The Heavens» «Lacrimosa» [20]
1999 «High Fidelity Reference-CD No. 39» «Lacrimosa, Days of Tears (I)», «Love», «Veni Et Vidi», «Discovering The World», «Lacrimosa, Days Of Tears (II)» [21]
2000 «Aangenaam Klassiek, Editie 2000» «Meeting» [22]
2000 «Prayers» «Lacrimosa» [23]
2004 «Classic FM Hall of Fame — The Great Composers» «Lacrimosa» [24]
2005 «Choral Expressions: A music sampler from G.Schirmer/AMP & the Music Sales Group» Part Two: Life [excerpt] [25]
2012 «Secret Thirteen Mix 038» «The Beginning» [26]
2014 «El Laberinto De Henry Saiz. Cap.9 “La Muerte”» «Meeting» [27]
2015 «The Space Between Seconds» «Kyrie Eleison» [28]
«Voices» «Veni Et Vidi», «Lacrimosa» [29]

Выкарыстанне ў кіноПравіць

Музычныя кампазіцыі з «Рэквіема па маім сябры» неаднаразова выкарыстоўваліся ў якасці саўндтрэка ў кіно. У 2011 годзе адна з найбольш вядомых мелодый «Рэквіема…» — «Lacrimosa» — была выкарыстана ў фільме Тэрэнса Маліка «Дрэва жыцця». Фільм удастоіўся Залатой пальмавай галіны Канскага кінафестывалю і набыў шырокую вядомасць. Двума гадамі пазней, у 2013 годзе Паала Сарэнціна выкарыстаў кампазіцыю «Dies Irae» у сваім фільме «Вялікая прыгажосць». Наконт гэтых двух кінастужак Прайснер адзначыў: «Я бачыў гэтыя фільмы і задаволены тым, як рэжысёры выкарысталі маю музыку. Найбольш захапляе тое, што зрабіў Тэрэнс Малік у „Дрэве жыцця“ — „Lacrimosa“ гучыць так, быццам была адмыслова напісана для гэтага фільма»[30].

У верасні 2011 года ў онлайн-часопісе «Guernica[en]» быў апублікаваны артыкул, дзе аглядалася музычнае суправаджэнне фільма «Дрэва жыцця». Аўтар артыкула адзначыў, што пры ўсёй шырыні ахопу заходнееўрапейскай музыкі ў карціне, вядучым музычным творам фільма з’яўляецца «Lacrimosa» Прайснера[31].

Год Фільм Арыгінальная назва Рэжысёр Выкарыстаная кампазіцыя Сп.
2004 «Мой мужчына» (кароткаметражны фільм) фр.: Mon homme Стэфані Тчоў-Ката[fr] «Love» [32]
2005 «Дочкі Гары[sv]» шведск.: Harrys döttrar Рычард Хоберт[en] [33]
2009 «Упэўненасць» (дакументальны фільм) англ.: Certainty Давід Хаўка «Prayer» [34]
2011 «Дрэва жыцця» англ.: The Tree of Life Тэрэнс Малік «Lacrimosa 2» [35]
2013 «Вялікая прыгажосць[en]» італ.: La grande bellezza Паала Сарэнціна «Dies Irae» [36]
2017 «Карона» (тэлесерыял) англ.: The Crown Пітэр Морган[en] «Dies Irae» [37]
2018 «Србенка» (дакументальны фільм) харв.: Srbenka Нябойша Сліепчэвіч «Lacrimosa — Day of Tears» [38]

ЗноскіПравіць

  1. Preisner: Requiem for my friend — Jacek Kaspszyk, Sinfonia Varsovia (англ.) . Сайт «AllMusic». Праверана 25 ліпеня 2019.
  2. 2,0 2,1 2,2 Zbigniew's biography (англ.) . Афіцыйны сайт Збігнева Прайснера. Праверана 23 ліпеня 2019.
  3. 3,0 3,1 3,2 Tess James. Review of Zbigniew Preisner, Requiem for my Friend (англ.)  // Society for Music Theory. Music Theory Online. — September 1999. — Vol. 5. — № 4.
  4. 4,0 4,1 Zbigniew Preisner. Сайт «Warner Classics & Erato». Праверана 15 жніўня 2019.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Albums: Requiem for my friend (англ.) . Афіцыйны сайт Збігнева Прайснера. Праверана 23 ліпеня 2019.
  6. 6,0 6,1 Zbigniew Preisner — Requiem For My Friend (англ.) . Сайт «Discogs». Праверана 9 жніўня 2019.
  7. 7,0 7,1 Edoardo Ponti. Edoardo Ponti's interview with Zbigniew Preisner (англ.) . Сайт «Musicolog.com». Праверана 23 ліпеня 2019.
  8. Nick Kimberley. Film: Requiem for my friend the director (англ.) . Сайт «Independent» (18 сакавіка 1999). Праверана 16 жніўня 2019.
  9. Złote płyty CD — Archiwum (польск.) . Związek Producentów Audio-Video. Праверана 19 жніўня 2019.
  10. Platynowe płyty CD — Archiwum (польск.) . Związek Producentów Audio-Video. Праверана 19 жніўня 2019.
  11. Zbigniew Preisner — Requiem dla mojego przyjaciela (польск.) . Oficjalna lista sprzedaży. Праверана 19 жніўня 2019.
  12. Oficjalna lista sprzedaży: sprzedaż w okresie 04.04.2011 — 10.04.2011 (польск.) . Oficjalna lista sprzedaży (18 красавіка 2011). Праверана 19 жніўня 2019.
  13. Zbigniew Preisner — Short Biography (англ.) . Сайт «Music Sales Classical». Праверана 19 жніўня 2019.
  14. Nicholas Williams. Preisner: Requiem for my Friend (англ.) . Сайт «Сlassical-music.com» (20 студзеня 2012). Праверана 15 лютага 2020.
  15. Preisner Requiem (англ.) . Сайт «Gramophone.co.uk». Праверана 15 лютага 2020.
  16. Zbigniew Preisner: Requiem for my Friend (англ.) . Сайт «Filmtracks.com» (11 сакавіка 1999). Праверана 15 лютага 2020.
  17. Requiem for My Friend (англ.) . Сайт «Rate Your Music». Праверана 1 чэрвеня 2020.
  18. Requiem Dla Mojego Przyjaciela (Album) by Zbigniew Preisner (англ.) . Сайт «Best Ever Albums». Праверана 21 чэрвеня 2020.
  19. Zbigniew Preisner: Requiem for My Friend (англ.) . Сайт «Сlassic FM». Праверана 21 чэрвеня 2020.
  20. Various – Classic CD - Issue 105 - Music From The Heavens (англ.) . Сайт «Discogs». Праверана 23 ліпеня 2020.
  21. Various – High Fidelity Reference CD No. 39 (англ.) . Сайт «Discogs». Праверана 23 ліпеня 2020.
  22. Various – Aangenaam... Klassiek - Editie 2000 (англ.) . Сайт «Discogs». Праверана 23 ліпеня 2020.
  23. Sumi Jo, James Conlon, Gürzenich-Orchester Kölner Philharmoniker – Prayers (англ.) . Сайт «Discogs». Праверана 23 ліпеня 2020.
  24. Various ‎– Classic FM Hall Of Fame - The Great Composers (англ.) . Сайт «Discogs». Праверана 23 ліпеня 2020.
  25. Various ‎– Choral Expressions: A Music Sampler from G.Schirmer / AMP & The Music Sales Group (англ.) . Сайт «Discogs». Праверана 23 ліпеня 2020.
  26. Kreng – Secret Thirteen Mix 038 (англ.) . Сайт «Discogs». Праверана 23 ліпеня 2020.
  27. Henry Saiz – El Laberinto (Cap.9 "La Muerte") (англ.) . Сайт «Discogs». Праверана 23 ліпеня 2020.
  28. Antonymes – The Space Between Seconds (англ.) . Сайт «Discogs». Праверана 23 ліпеня 2020.
  29. Various – Voices (англ.) . Сайт «Discogs». Праверана 23 ліпеня 2020.
  30. Contemporary Film Music, 2017, с. 62
  31. Sam Kerbel. The Tree of Lacrimosa (англ.) . Сайт «Guernica» (19 верасня 2011). Праверана 21 чэрвеня 2020.
  32. Mon homme (2004) — Soundtracks — IMDb (англ.) . Сайт «Internet Movie Database». Праверана 25 ліпеня 2019.
  33. Harrys döttrar (2005) — Soundtracks — IMDb (англ.) . Сайт «Internet Movie Database». Праверана 25 ліпеня 2019.
  34. Certainty (2009) — Soundtracks — IMDb (англ.) . Сайт «Internet Movie Database». Праверана 25 ліпеня 2019.
  35. The Tree of Life (2011) — Soundtracks — IMDb (англ.) . Сайт «Internet Movie Database». Праверана 25 ліпеня 2019.
  36. The Great Beauty (2013) — Soundtracks — IMDb (англ.) . Сайт «Internet Movie Database». Праверана 25 ліпеня 2019.
  37. «The Crown» Matrimonium (TV Episode 2017) — Soundtracks — IMDb (англ.) . Сайт «Internet Movie Database». Праверана 25 ліпеня 2019.
  38. Srbenka (2018) — Soundtracks — IMDb (англ.) . Сайт «Internet Movie Database». Праверана 25 ліпеня 2019.

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць