Кшыштаф Кеслёўскі

Кшы́штаф Кеслё́ўскі (польск.: Krzysztof Kieślowski; 27 чэрвеня 1941 — 13 сакавіка 1996) — польскі кінарэжысёр і сцэнарыст, сусветна вядомы дзякуючы тэлецыклу «Дэкалог» (1989), фільму «Падвойнае жыццё Веранікі» (1991) і кінатрылогіі «Тры колеры» (1993—1994). Часам займаўся і тэатральнай дзейнасцю.

Кшыштаф Кеслёўскі
польск.: Krzysztof Kieślowski
Krzysztof Kieślowski Portrait 1994.jpg
Дата нараджэння 27 чэрвеня 1941(1941-06-27)[1][2][…]
Месца нараджэння
Дата смерці 13 сакавіка 1996(1996-03-13)[1][2][…] (54 гады)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Адукацыя
Прафесія кінарэжысёр, сцэнарыст, аўтар
Кар’ера 19661994
Узнагароды Еўрапейская кінапрэмія за найлепшы еўрапейскі фільм (1988), «Залаты леў» Венецыянскага кінафестывалю (1993)
IMDb ID 0001425
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Кеслёўскі распачаў сваю кар’еру ў якасці рэжысёра, які спецыялізуецца на дакументальным кіно, аднак пазней стаў займацца стварэннем пераважна мастацкіх фільмаў. Яго раннія мастацкія карціны належалі да кірунку «кіно маральнага неспакою» і ўяўлялі сабой квазідакументальныя фільмы, якія паказвалі рэчаіснасць Польшчы таго часу. Затым ён звярнуўся да метафізічных тэм, ствараючы псіхалагічныя фільмы на маральныя і экзістэнцыяльныя тэмы. Са зменай кірунку змянілася і эстэтыка рэжысёра: ранні этап творчасці Кеслёўскага характарызаваўся аскетычнай формай, імітуючай дакумент, а позні этап — вытанчанымі візуальнымі сродкамі.

Кеслёўскі лічыцца адным з найбольш значных мастакоў у гісторыі сусветнага кінематографа другой паловы XX стагоддзя. Рэжысёр з’яўляецца лаўрэатам мноства прэстыжных кінаўзнагарод, сярод іх прыз Журы (1988), прыз ФІПРЭСІ (1988, 1991) і прыз Экуменічнага журы (1991) Канскага кінафестывалю; прыз ФІПРЭСІ (1989) і Залаты Леў (1993) Венецыянскага кінафестывалю; «Сярэбраны мядзведзь» Берлінскага кінафестывалю за найлепшую рэжысуру (1994). У 1995 годзе быў намінаваны на «Оскар» як «Найлепшы рэжысёр» і за «Найлепшы сцэнарый»[7]. У 2002 годзе Кеслёўскі быў адзначаны другім месцам у спісе Дзесяці найлепшых рэжысёраў сучаснасці паводле часопіса «Sight & Sound» Брытанскага інстытута кіно[8].

БіяграфіяПравіць

Маладосць і адукацыяПравіць

 
Дом у Сакалоўску, у якім пражываў Кшыштаф Кеслёўскі

Кшыштаф Кеслёўскі нарадзіўся 27 чэрвеня 1941 года ў Варшаве. Сям’я бацькі — Рамана Кеслёўскага, паходзіла з Валыні, маці — Барбара, паходзіла з Быдгашча. Бацькі ажаніліся ў Варшаве на пачатку верасня 1939 г. Дзяцінства Кеслёўскага прайшло ў невялікіх гарадках, бо яго бацька, інжынер-будаўнік, хварэў на сухоты і часта пераязджаў з-за патрэбы лячэння. Сам Кшыштаф таксама цярпеў на хваробы лёгкіх[9], і бацькі вазілі яго па санаторыях [10]. Па атрыманні базавай адукацыі Кеслёўскі паступіў у школу пажарных ва Вроцлаве, якую кінуў пасля першага паўгоддзя навучання [11].

У 1957 годзе Кеслёўскі па парадзе бацькоў паступіў у Дзяржаўны ліцэй тэатральнай тэхнікі ў Варшаве, дырэктарам якога быў яго дзядзька [12]. Падчас навучання, якое працягвалася да 1962 года, ён быў касцюмерам такіх акцёраў, як Тадэвуш Ламніцкі, Аляксандр Бардзіні і Збігнеў Запасевіч[13][14]. Пасля сканчэння ліцэя хацеў стаць тэатральным рэжысёрам, аднак не мог атрымаць адукацыю ў гэтым кірунку, бо не быў выпускніком універсітэта[15]. Тады ён вырашыў вывучаць кінарэжысуру ў Нацыянальнай школе кіно ў Лодзі, куды паступіў з трэцяй спробы[16]. У 1968 годзе скончыў кінашколу, а ў 1970 г. атрымаў дыплом[17][14].

Падчас вучобы, у 1967 годзе ажаніўся з Марыяй Каўціла (Cautillo). У 1972 годзе ў іх нарадзілася дачка Марта[18].

ФільмаграфіяПравіць

Год Беларуская назва Арыгінальная назва Роля ў стварэнні фільма
1966
кар «Трамвай» польск.: Tramwaj рэжысёр, сцэнарыст
1966
дак «Установа» польск.: Urząd рэжысёр, сцэнарыст
1967
кар «Канцэрт па заяўках» польск.: Koncert życzeń рэжысёр, сцэнарыст
1968
дак «Здымак» польск.: Zdjęcie рэжысёр
1969
дак «З горада Лодзь» польск.: Z miasta Łodzi рэжысёр
1970
дак «Я быў жаўнерам» польск.: Byłem żołnierzem рэжысёр, сцэнарыст
1970
дак «Фабрыка» польск.: Fabryka рэжысёр
1971
дак «Перад раллі» польск.: Przed rajdem рэжысёр
1972
дак «Прыпеў» польск.: Refren рэжысёр
1972
дак «Між Уроцлавам і Зялёнай Гурай» польск.: Między Wrocławiem a Zieloną Górą рэжысёр
1972
дак «Прынцыпы бяспекі і гігіены ў медным рудніку» польск.: Podstawy BHP w kopalni miedzi рэжысёр
1972
дак «Работнікі '71: Нічога пра нас без нас» польск.: Robotnicy '71: Nic o nas bez nas рэжысёр
1972
дак «Гаспадары» польск.: Gospodarze рэжысёр
1973
дак «Муляр» польск.: Murarz рэжысёр
1973
тф «Падземны пераход» польск.: Przejście podziemne рэжысёр, сцэнарыст
1974
дак «Рэнтген» польск.: Przeswietlenie рэжысёр
1974
дак «Першае каханне» польск.: Pierwsza miłość рэжысёр
1975
дак «Біяграфія» польск.: Życiorys рэжысёр, сцэнарыст
1975
дак «Легенда» польск.: Legenda рэжысёр, сцэнарыст
1975
тф «Персанал» польск.: Personel рэжысёр, сцэнарыст
1976
дак «Шпіталь» польск.: Szpital рэжысёр
1976
дак «Клапс» польск.: Klaps рэжысёр
1976
ф «Шнар» польск.: Blizna рэжысёр, сцэнарыст, аўтар дыялогаў
1976
тф «Спакой» польск.: Spokój рэжысёр, сцэнарыст, аўтар дыялогаў
1977
дак «З пункту гледжання начнога вартаўніка» польск.: Z punktu widzenia nocnego portiera рэжысёр
1977
дак «Не ведаю» польск.: Nie wiem рэжысёр
1978
дак «Сем жанчын рознага веку» польск.: Siedem kobiet w roznym wieku рэжысёр
1979
ф «Аматар» польск.: Amator рэжысёр, сцэнарыст, аўтар дыялогаў
1980
дак «Вакзал» польск.: Dworzec рэжысёр
1980
дак «Гаворачыя галовы» польск.: Gadające glowy рэжысёр
1981
ф «Выпадак» польск.: Przypadek рэжысёр, сцэнарыст
1981
ф «Кароткі працоўны дзень» польск.: Krótki dzień pracy рэжысёр, сцэнарыст
1985
ф «Без канца» польск.: Bez końca рэжысёр, сцэнарыст
1988
дак «Сем дзён тыдня — Варшава» польск.: Siedem dni w tygodniu рэжысёр
1988
ф «Кароткі фільм пра забойства» польск.: Krótki film o zabijaniu рэжысёр, сцэнарыст
1988
ф «Кароткі фільм пра каханне» польск.: Krótki film o miłości рэжысёр, сцэнарыст
1988
штф «Дэкалог» польск.: Dekalog рэжысёр, сцэнарыст
1991
ф «Падвойнае жыццё Веранікі» фр.: La Double vie de Veronique, польск.: Podwójne życie Weroniki рэжысёр, сцэнарыст
1993
ф «Тры колеры: Сіні» фр.: Trois couleurs: Bleu, польск.: Trzy kolory: Niebieski рэжысёр, сцэнарыст
1993
ф «Тры колеры: Белы» фр.: Trois couleurs: Blanc, польск.: Trzy kolory: Biały рэжысёр, сцэнарыст
1994
ф «Тры колеры: Чырвоны» фр.: Trois couleurs: Rouge, польск.: Trzy kolory: Czerwony рэжысёр, сцэнарыст

Узнагароды і намінацыіПравіць

 
Зорка Кеслёўскага на Алеі славы ў Лодзі, Польшча

На працягу сваёй кар’еры Кшыштаф Кеслёўскі атрымаў мноства ўзнагарод і намінацый, пачынаючы з прэміі Golden Hobby-Horse на Кракаўскім кінафестывалі ў 1974 годзе. Ніжэй прыведзены спіс іншых узнагарод і намінацый Кшыштафа Кеслёўскага.[7]

Кароткі фільм пра забойства
Дэкалог
  • Прэмія «Бодыль» за Найлепшы еўрапейскі фільм (1991) Перамога
  • Прэмія дзяцей і кіно Венецыянскага кінафестывалю (1989) Перамога
  • Прыз ФІПРЭСІ Венецыянскага кінафестывалю (1989) Перамога
Падвойнае жыццё Веранікі
  • Намінацыя на Срэбнага Кондара Аргенцінскай асацыяцыі кінакрытыкаў за Найлепшы замежны фільм (1992)
  • Прыз ФІПРЭСІ Канскага кінафестывалю (1991) Перамога
  • Прыз экуменічнага журы Канскага кінафестывалю (1991) Перамога
  • Намінацыя на Залатую пальмавую галіну Канскага кінафестывалю (1991)
  • Прыз Французскага сіндыката кінакрытыкаў за Найлепшы замежны фільм (1992) Перамога
  • Прыз глядацкіх сімпатый Міжнароднага варшаўскага кінафестывалю (1991) Перамога
Тры колеры: Сіні
  • Намінацыя на прэмію Сезар за Найлепшую рэжысуру (1994)
  • Намінацыя на прэмію Сезар за Найлепшы фільм (1994)
  • Намінацыя на прэмію Сезар за Найлепшы арыгінальны ці адаптаваны сцэнарый (1994)
  • Прэмія Залаты Ciak Венецыянскага кінафестывалю (1993) Перамога
  • Прэмія Залаты Леў Венецыянскага кінафестывалю (1993) Перамога
  • Прэмія Малы Залаты Леў Венецыянскага Кінафестывалю (1993) Перамога
  • Прэмія OCIC Венецыянскага кінафестывалю (1993) Перамога
Тры колеры: Белы
Тры колеры: Чырвоны
  • Намінацыя на прэмію Оскар за Найлепшую рэжысуру (1995)
  • Намінацыя на прэмію Оскар за Найлепшы сцэнарый (1995)
  • Намінацыя на прэмію BAFTA за Найлепшы фільм не на англійскай мове (1995)
  • Намінацыя на прэмію BAFTA за Найлепшы адаптаваны сцэнарый (1995)
  • Намінацыі кінапрэміі BAFTA на ўзнагароду Дэвіда Ліна за рэжысуру (1995)
  • Прэмія «Бодыль» за Найлепшы неамерыканскі фільм (1995) Перамога
  • Намінацыя на Залатую пальмавую галіну Канскага кінафестывалю (1994)
  • Намінацыя на прэмію Сезар за Найлепшую рэжысуру (1995)
  • Намінацыя на прэмію Сезар за Найлепшы фільм (1995)
  • Намінацыя на прэмію Сезар за Найлепшы арыгінальны ці адаптаваны сцэнарый (1995)
  • Прэмія Французскага сіндыката кінакрытыкаў за Найлепшы фільм (1995) Перамога
  • Узнагарода Міжнароднага кінафестывалю ў Ванкуверы за Самы папулярны фільм (1994) Перамога

ЗноскіПравіць

  1. 1,0 1,1 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 Krzysztof Kieslowski // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 Krzysztof Kieślowski // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek et al. Record #119135779 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 10 снежня 2014.
  5. Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek et al. Record #119135779 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 30 снежня 2014.
  6. Museum of Modern Art online collection Праверана 4 снежня 2019.
  7. 7,0 7,1 Awards for Krzysztof Kieślowski. Internet Movie Database. Праверана 19 May 2012.
  8. Sight & Sound | Modern Times (недаступная спасылка). BFI (25 студзеня 2012). Архівавана з першакрыніцы 13 кастрычніка 2018. Праверана 9 September 2012.
  9. Krzysztof Kieślowski: Autobiografia, s. 11-12
  10. Krzysztof Kieślowski: Autobiografia, s. 18
  11. Krzysztof Kieślowski: Autobiografia, s. 20
  12. Krzysztof Kieślowski: Autobiografia, s. 21
  13. Krzysztof Kieślowski: Autobiografia, s. 79
  14. 14,0 14,1 http://www.culture.pl/baza-film-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/krzysztof-kieslowski
  15. Krzysztof Kieślowski: Autobiografia, s. 24
  16. Krzysztof Kieślowski: Autobiografia, s. 30-31
  17. http://www.filmpolski.pl/fp/index.php/113608
  18. http://film.wp.pl/id,564,name,Krzysztof-Kieslowski,osoba_biografia.html?ticaid=116731

ЛітаратураПравіць

  • Krzysztof Kieślowski: Autobiografia. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2006. ISBN 83-240-0648-6.
  • Stok, Danusia, ed. (1993). Kieślowski on Kieślowski. London: Faber and Faber. ISBN 0-571-17328-4.

СпасылкіПравіць