Прэмія Вольфа па медыцыне

Прэмія Вольфа ў галіне медыцыны прысуджаецца адзін раз у год Фондам Вольфа (англ.: Wolf Foundation) у Ізраілі. Гэта адна з шасці прэмій Вольфа, створаных Фондам, якая ўручаецца з 1978 года.

Прэмія Вольфа па медыцыне
Тып навуковая ўзнагарода[d]
Заснаванне 1978
Краіна

Прэміі Вольфа лічыцца трэцяй самай прэстыжнай ўзнагародай ў галіне медыцыны пасля Нобелеўскай прэміі і прэміі Ласкера.

Спіс лаўрэатаў[1]Правіць

1970-яПравіць

Год Імя Краіна Абгрунтаванне
1978 Джордж Снел   ЗША для адкрыццё антыгенаў Н-2, якія кадуюць асноўныя антыгены трансплантацыі і пачатак імуннага адказу
Жан Дасэ   Францыя за адкрыццё сістэмы HL-A, галоўнага комплексу гістасумяшчальнасці ў чалавека і яе першапачатковай ролі ў трансплантацыі органаў
Ён ван Руд(руск.) бел.   Нідэрланды за ўклад у разуменне складанасці сістэмы HL-A у чалавека і яе наступстваў у трансплантацыі і ў хваробах
1979 Роджэр Сперы   ЗША за яго даследаванні па функцыянальнай дыферэнцыяцыі правага і левага паўшар’яў галаўнога мозгу
Арвід Карлсан   Швецыя за яго працы, якія ўсталявалі ролю дафаміна ў якасці нейрамедыятара
Алег Гарнікевіч   Аўстрыя за адкрыццё новага падыходу ў барацьбе з хваробай Паркінсана з дапамогай левадопы
1980 Сезар Мільштэйн
Леа Закс(англ.) бел.
Джэймс Гованс(англ.) бел.
  Аргенціна /   Вялікабрытанія;
  Ізраіль;
  Вялікабрытанія
за іх уклад у веданне функцый і дысфункцый клетак арганізма шляхам даследаванняў імуналагічнай ролі лімфацытаў, выпрацоўкі спецыфічных антыцелаў і высвятлення механізмаў кантролю і дыферэнцыяцыі нармальных і ракавых клетак

1980-яПравіць

Год Імя Краіна Абгрунтаванне
1981 Барбара Мак-Клінтак   ЗША за вобразны і важны ўнёсак у наша разуменне паводзін і функцый структуры храмасом, а таксама за ідэнтыфікацыю і апісанне транспазіруемых генетычных (мабільных) элементаў.
Стэнлі Норман Коэн(руск.) бел.   ЗША за яго канцэпцыі, якія ляжаць у аснове геннай інжынерыі; за пабудову біялагічна функцыянальнай гібрыднай плазміды і за дасягненне фактычнай экспрэсіі чужароднага гена, імплантаванага ў E. coli метадам рэкамбінантнай ДНК.
1982 Жан-П’ер Шанжэ(руск.) бел.   Францыя за вылучэнне, ачыстку і характарыстыку рэцэптараў ацэтылхаліну(руск.) бел..
Саламон Снайдэр(руск.) бел.   ЗША за распрацоўку спосабаў пазначэння рэцэптараў нейрамедыятараў, якія забяспечваюць інструменты для апісання іх уласцівасцяў.
Джэймс Уайт Блэк   Вялікабрытанія за распрацоўку агентаў, якія блакуюць бэта-адрэнарэцэптары(руск.) бел. і гістамінавыя рэцэптары
1983/4 Не прысуджалася
1984/5 Дональд Штайнер(руск.) бел.   ЗША за адкрыцці ў галіне біясінтэзу і перапрацоўкі інсуліну, якія мелі глыбокае значэнне для базавай біялогіі і клінічнай медыцыны.
1986 Асаму Хаяісі(руск.) бел.   Японія за адкрыццё ферментаў оксігеназы і высвятленне іх структуры і біялагічнага значэння.
1987 Педра Куатрэкасас(англ.) бел.
Меір Вільчэк(англ.) бел.
  ЗША
  Ізраіль
за вынаходніцтва і развіццё афіннай храматаграфіі(руск.) бел. і яе выкарыстанне ў біямедыцынскіх навуках.
1988 Генры Хэрс(руск.) бел.
Элізабет Нойфельд(руск.) бел.
  Бельгія
  ЗША
за біяхімічнае высвятленне лізасомных захворванняў назапашвання(руск.) бел. і выніковага ўкладу ў біялогію, паталогію, прэнатальную дыягностыку(руск.) бел. і тэрапію.
1989 Джон Гёрдан   Вялікабрытанія за ўвядзенне яйкаклеткі ксенопуса ў малекулярную біялогію і дэманстрацыю таго, што ядро дыферэнцыраванай клеткі і яйкаклеткі адрозніваюцца па экспрэсіі, але не па змесце генетычнага матэрыялу.
Эдвард Льюіс   ЗША за дэманстрацыю і даследаванне генетычнага кантролю развіцця сегментаў цела гамеазіснымі генамі(руск.) бел..
1990 Маклін Мак-Карці(англ.) бел.   ЗША за ўдзел у дэманстрацыі таго, што трансфармацыйны фактар у бактэрый абумоўлены дэзоксірыбануклеінавай кіслатой (ДНК) і адкрыццём таго, што генетычны матэрыял складаецца з ДНК.

1990-яПравіць

Год Імя Краіна Абгрунтаванне
1991 Сеймур Бензер(руск.) бел.   ЗША за стварэнне новай вобласці малекулярнай нейрагенетыкі(англ.) бел. сваімі піянерскімі даследаваннямі па выкрыццю нервовай сістэмы і паводзін з дапамогай генных мутацый.
1992 Джуда Фолкман(руск.) бел.   ЗША за яго адкрыцці, якія паклалі пачатак канцэпцыі і развілі сферу даследаванняў ангіягенезу(руск.) бел..
1993 Не прысуджалася
1994/5 Майкл Берыдж(руск.) бел.
Ясутомі Нісідзука(руск.) бел.
  Вялікабрытанія
  Японія
за іх адкрыцці, якія тычацца трансмембраннай перадачы сігналаў(руск.) бел. з удзелам фасфаліпідаў(руск.) бел. і кальцыя.
1995/6 Стэнлі Бен Прузінер   ЗША за адкрыццё прыёнаў, новага класа патагенаў, якія выклікаюць важнае нейрадэгенератыўнае захворванне, выклікаючы змены ў структуры бялку.
1997 Мэры Фрэнсіс Лаян(руск.) бел.   Вялікабрытанія за яе гіпотэзу адносна выпадковай інактывацыі(руск.) бел. Х-храмасом у млекакормячых.
1998 Міхаэль Села(руск.) бел.
Рут Арнан(руск.) бел.
  Ізраіль
  Ізраіль
за іх асноўныя адкрыцці ў галіне імуналогіі.
1999 Эрык Кэндэл   ЗША для высвятлення арганізмавых, клеткавых і малекулярных механізмаў, дзякуючы якім кароткачасовая памяць(руск.) бел. ператвараецца ў доўгатэрміновую форму.
2000 Не прысуджалася

2000-яПравіць

Год Імя Краіна Абгрунтаванне
2001 Аўрам Гершко
Аляксандр Варшаўскі(руск.) бел.
  Ізраіль;
  Расія /   ЗША
за адкрыццё ўбіквітынавай(руск.) бел. сістэмы ўнутрыклеткавай дэградацыі бялку і найважнейшых функцый гэтай сістэмы ў клеткавай рэгуляцыі.
2002/3 Ральф Брынстэр(англ.) бел.   ЗША за распрацоўку працэдур для маніпулявання яйкаклеткамі і эмбрыёнамі мышэй, што зрабіў магчымым трансгенез(руск.) бел. і яго прымяненне ў мышэй.
Марыа Капекі
Олівер Сміціс
  Італія /   ЗША;
  Вялікабрытанія /   ЗША
за ўклад у распрацоўку метада нацэльвання на гены(англ.) бел., што дазваляе высветліць функцыі генаў у мышэй.
2004 Роберт Вайнберг(руск.) бел.   ЗША за яго адкрыццё, што ракавыя клеткі(англ.) бел., уключаючы пухлінавыя клеткі чалавека, нясуць саматычна мутаваныя гены-анкагены(руск.) бел., якія дзейнічаюць, каб стымуляваць іх злаякасную праліферацыі.
Роджэр Цьсен   ЗША за яго асноўны ўклад у распрацоўку і біялагічнае прымяненне новых флуарэсцэнтных і фоталабільных малекул для аналізу і парушэння перадачы сігналу клеткі.
2005 Аляксандр Лявіцкі(англ.) бел.   Ізраіль за наватарскую тэрапію сігнальнай трансдукцыі(руск.) бел. і за распрацоўку інгібітараў тыразінкіназы(англ.) бел. ў якасці эфектыўных агентаў супраць злаякасных пухлін і шэрагу іншых захворванняў.
Энтані Хантэр(руск.) бел.   Вялікабрытанія /   ЗША за адкрыццё пратэінкіназ(руск.) бел., фасфаралюючыя тыразінавыя рэшткі ў бялках, крытычна важных для рэгуляцыі шырокага спектру клеткавых падзей, уключаючы злаякасную трансфармацыю.
Энтані Джэймс Поўсан(руск.) бел.   Вялікабрытанія /   Канада за яго адкрыццё бялковых даменаў, неабходных для пасярэдніцтва бялковых узаемадзеянняў у клеткавых сігнальных шляхах, а таксама за тое, што гэтае даследаванне дало ўяўленне аб раку.
2006/7 Не прысуджалася
2008 Хаім Сідар(руск.) бел.
Ааран Разін(руск.) бел.
  ЗША
  Ізраіль
за іх фундаментальны ўклад у наша разуменне ролі меціліравання ДНК(руск.) бел. у кантролі экспрэсіі генаў(руск.) бел..
2009 Не прысуджалася
2010 Аксель Ульрых(руск.) бел.   Германія за наватарскія даследаванні рака, якія прывялі да распрацоўкі новых лекаў.

2010-яПравіць

Год Імя Краіна Абгрунтаванне
2011 Сін’я Яманака
Рудольф Еніш(руск.) бел.
  Японія;
  Германія /   ЗША
за стварэнне індукаваных плюрыпатэнтных ствалавых клетак (iPS-клетак) з клетак скуры (SY) і дэманстрацыі таго, што клеткі iPS могуць быць выкарыстаны для лячэння генетычных захворванняў у млекакормячых, усталёўваючы такім чынам іх тэрапеўтычны патэнцыял (RJ).
2012 Рональд Марк Эванс(руск.) бел.   ЗША за адкрыццё звышсямейства генаў, якія кадуюць ядзерныя рэцэптары(руск.) бел. і высвятляюць механізм дзеяння гэтага класа рэцэптараў.
2013 Не прысуджалася
2014 Нахум Зоненберг(руск.) бел.   Ізраіль /   Канада за адкрыццё бялкоў, якія кантралююць механізм экспрэсіі бялкоў і іх працу.
Гэры Раўкан(руск.) бел.
Віктар Эмбрас(руск.) бел.
  ЗША;
  ЗША
за адкрыццё малекул мікраРНК(руск.) бел., якія граюць ключавую ролю ў кантролі экспрэсіі генаў у натуральных працэсах і развіцці захворванняў.
2015 Джон Каплер(руск.) бел.
Філіпа Марак(руск.) бел.
  ЗША;
  ЗША
за вялікі ўклад у разуменне ключавых антыген-спецыфічных малекул, рэцэптараў Т-клетак(руск.) бел. для антыгенаў і антыцелаў і таго, як гэтыя малекулы ўдзельнічаюць у імунным распазнанні і эфекторнай функцыі.
Джэфры Раветч(руск.) бел.   ЗША
2016 Карл Рональд Кан(англ.) бел.   ЗША за наватарскія даследаванні па вызначэнні сігналаў інсуліну і яго зменаў пры захворванні.
Льюіс Кэнтлі(руск.) бел.   ЗША за адкрыццё фосфаіназітыд-3-кіназы(руск.) бел. і яе ролі ў фізіялогіі і захворваннях.
2017 Джэймс Элісан   ЗША за рэвалюцыю ў лячэнні рака дзякуючы адкрыццю бар’ера імуннага кантролю.
2018 Не прысуджалася
2019 Джэфры Фрыдман(руск.) бел.   ЗША за адкрыццё лептыну(руск.) бел. і цалкам новай эндакрыннай сістэмы, якая кантралюе масу цела (і многія іншыя працэсы).[2]
2020 Эманюэль Шарпанцье   Францыя за расшыфроўку і перапрафілявання бактэрыяльнай імуннай сістэмы CRISPR/Cas9(руск.) бел. для рэдагавання геному.
Джэніфер Даўдна   ЗША за выяўленне рэвалюцыйнага механізму бактэрыяльнага імунітэту з дапамогай РНК-кіраванага рэдагавання геному.[3]

2020-яПравіць

Год Імя Краіна Абгрунтаванне
2021 Джаан Стэйц(руск.) бел.   ЗША за яе шматлікія фундаментальныя ўклады ў галіне біялогіі РНК.[4]
Лін Макуат(руск.) бел.   ЗША за адкрыццё механізму, які знішчае мутантную матрычную РНК(руск.) бел. у клетках, нонсэнс-апасродкаваны распад мРНК(руск.) бел..[5]
Адрыян Крайнер(англ.) бел.   Уругвай /   ЗША за яго фундаментальныя механістычныя адкрыцці ў галіне сплайсінга РНК(руск.) бел., якія прывялі да першага ў свеце лячэння спінальнай мышачнай атрафіі(руск.) бел. (СМА).[6]

Зноскі