Армен Сяргеевіч Сардараў

Армен Сяргеевіч Сардараў (анр. 3 чэрвеня 1948, г. Адэса, Украіна) — беларускі архітэктар, навуковец, педагог, дызайнер, фотамастак. Доктар архітэктуры (2005), прафесар (2014). Сын савецкага военачальніка Сяргея Аркадзевіча Сардарава.

Армен Сяргеевіч Сардараў
Дата нараджэння 3 чэрвеня 1948(1948-06-03) (72 гады)
Месца нараджэння
Грамадзянства
Бацька Сяргей Аркадзевіч Сардараў
Альма-матар
Месца працы
Навуковая ступень доктар архітэктуры
Партыя
Член у
Узнагароды

БіяграфіяПравіць

Нарадзіўся ў Адэсе. Бацька, Сяргей Аркадзевіч Сардараў, нарадзіўся ў сяле Азох у Нагорным Карабаху ў 1909 годзе. Сардаравы займалі цэлую вуліцу, якая фактычна і складала сяло, але ў час Першай сусветнай вайны амаль усе жыхары вымушаны былі эвакуіравацца. Бацька вырас у Сярэдняй Азіі, у Ташкенце засталіся нашы сваякі. Сяргей Сардараў з’яўляўся дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР, камандуючым арміяй ППА ў Беларусі і Прыбалтыцы, дэлегатам партыйных з’ездаў. Паводле ўспамінаў Амена, бацька дома ніколі не карыстаўся армянскай мовай, але часам тлумачыў, як называецца тая ці іншая рэч па-армянску. Маці родам з віцебска-пскоўскага памежжа. Бабуля па маці размаўляла па-беларуску[1].

У Адэсе сям’я жыла ў былой віле банкіра на Французскім (Пралетарскім) бульвары[ru]. Пасля дванаццаць гадоў вандраваў з бацькамі па СССР[1]. З дзяцінства любіў маляваць, марыў стаць дызайнерам аўтамабіляў[2].

У 1960-я гады сям’я апынулася ў Мінску. Кватэру ў сталіцы адразу не атрымалі, жылі на дачы ў Астрашыцкім Гарадку. У 1965 годзе Армен Сардараў з залатым медалём скончыў мінскую 42-ю школу з фізіка-матэматычным ухілам[3].

Скончыў у 1970 годзе БПІ, у 1973 годзе аспірантуру БПІ. У 1974 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. У 19741975 гадах старэйшы інжынер у інстытуце «Белдзіпрадар»; у 19751980 гадах намеснік галоўнага інжынера па пытаннях архітэктуры ПУ «Аўтамагістраль»; у 19801990 гадах начальнік архітэктурнай майстэрні інстытута «Белдзіпрадар». Член КПСС з 1985 года.

У 1989 годзе, калі адбылося разбуральнае землетрасенне ў Арменіі, 12 гадзін запар вёў разам з тэлевядучай Зінаідай Бандарэнка тэлемарафон па зборы гуманітарнай дапамогі для пацярпелых[1].

У 19901993 гадах начальнік майстэрні інстытута «Белрамдарпраект»; у 19932005 гадах галоўны архітэктар, намеснік генеральнага дырэктара — галоўны архітэктар РУП «Белдарцэнтр». З 2005 года дэкан архітэктурнага факультэта БНТУ.

У канцы 2008 года наведаў роднае сяло бацькі ў Нагорным Карабаху[1].

Армянскай мовай не валодае[1].

Сям’яПравіць

Мае трох дачок, усе спецыялісты ў замежных мовах. Старэйшая дачка, Марына, жыве ў Маскве, выйшла замуж за армяніна, ад якога мае двух дзяцей. Сярэдняя, Вольга, таксама ў Маскве, працуе журналістам, выйшла замуж за журналіста. Малодшая, Аліна, выкладае ў Лінгвістычным універсітэце, танчыць у армянскім ансамблі «Эрэбуні»[1][3][4].

Грамадская дзейнасцьПравіць

Член Навукова-метадычнай Рады па ахове гісторыка-культурнай спадчыны Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь, член Камітэта па Дзяржаўных прэміях Рэспублікі Беларусь. Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года, член праўлення Беларускага саюза архітэктараў. Галоўны рэдактар зборніка «Архітэктура», член рэдкалегіі часопіса «Архітэктура і будаўніцтва» і інш.

Член Мінскага гарадскога культурна-асветніцкага таварыства «Аястан» з 1989 года[1].

У 19921998 гадах з’яўляўся членам камітэта па ландшафтнай архітэктуры аўтамабільных дарог Транспартнага даследчага савета (TRB) Нацыянальнай акадэміі навук ЗША[2].

ТворчасцьПравіць

Аўтар архітэктурных праектаў: памежныя знакі-паказальнікі (1978), афармленне пад’ездаў да мемарыяльных зон на радзіме Я. Купалы ў в. Вязынка Маладзечанскага, Я. Коласа ў Мікалаеўшчыне Стаўбцоўскага раёнаў, аўтапавільёнаў; у аўтарскім калектыве: добраўпарадкаванне аўтадарог РакаўІвянецДзяржынава (1976), СосныСтайкі, МаскваМінскБрэст (1980)[5], «Пачатак дарог Беларусі» на Кастрычніцкай плошчы ў г. Мінску (1998); бульвар па вул. Леніна ў г. Мінску (2002—2003); памятны знак «Пакроў Прасвятой Багародзіцы» ў г. Маладзечна (2011), помнік Максіму Танку ў Мядзеле (2014, скульптары Іван Міско і Аляксандр Фінскі) скультурнай кампазіцыі «Беларусам замежжа» (2017, скульптар Аляксандр Фінскі), помнік маршалу Івану Баграмяну ў Гарадку (2018)[6]. Аўтар звыш 100 іншых архітэктурных праектаў будынкаў, помнікаў, мастоў і пуцеправодаў у Мінску, Віцебску, Магілёве, Гомелі, Оршы, аб’ектаў добраўпарадкавання, шэрагу грамадскіх будынкаў у Мінску і Мінскай вобласці[2]. Аўтар дызайну фірменнага стылю дарожных і аўтатранспартных арганізацый Рэспублікі Беларусь.

Спраектаваў крыж-помнік хачкар, устаноўлены па блаславенні Мітрапаліта Філарэта каля мінскай царквы Аляксандра Неўскага на Вайсковых могілках. Каля хачкара збіраюцца члены армянскай абшчыны двойчы ў год: 24 красавіка — у дзень памяці ахвяр генацыду армянскага народа і 7 снежня — у дзень памяці ахвяр землетрасення. Разам з мастаком Рыгорам Данелянам я распрацаваў праект армянскай царквы ў Мінска у традыцыйным стылі з элементамі беларускага дойлідства[1].

Аўтар навуковых артыкулаў, манаграфій «Запаведнікі Беларусі» (Мінск, 1972), «Гісторыя і архітэктура дарог Беларусі» (Мінск, 1978, у аўтарскім калектыве)[5].

УзнагародыПравіць

Узнагароджаны ордэнам Пашаны (2020)[7], медалём Францыска Скарыны (2011); медалём Беларускай праваслаўнай Царквы Свяціцеля Кірылы Тураўскага (2008); шасцю сярэбранымі медалямі ВДНГ СССР (1981, 1982, 1986, 1988, 1990, 1991); знакамі «Ганаровы дарожнік» I і II ступеняў (2002, 2005); залатым медалём «За заслугі ў сферы навукі» Ерэванскага дзяржаўнага ўніверсітэта архітэктуры і будаўніцтва (2011); нагрудным знакам Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта (2013); званнем «Мінчук года» (2012); Ганаровымі граматамі і граматамі Мінскага абласнога і гарадскога саветаў, Міністэрства адукацыі, БНТУ і інш. Лаўрэат і дыпламант міжнародных і рэспубліканскіх конкурсаў архітэктурных праектаў, навуковых публікацый, фотаработ.

БібліяграфіяПравіць

Аўтар 12 кніг, у т.л.:

  • «История и архитектура дорог Белоруссии». Мн. 1978;
  • «Архитектура автомобильных дорог». М. 1986 — 1-ое издание;
  • «Архитектура автомобильных дорог». М. 1993 — 2-ое издание;
  • «Книга о дорогах. Дороги в человеческой цивилизации и культуре». Мн. 2000;
  • «Путетворение. История и культура белорусских дорог». Мн. 2009;
  • «Даўняя Беларусь». Мн. 2010 (у суаўтарстве з А. Мальдзісам) і інш.

Аўтар больш як 150 навуковых прац і публікацый.

Зноскі

ЛітаратураПравіць

  • Сардаров Армен Сергеевич // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. Минск: Энциклопедикс, 2014. −140 с. ISBN 978-985-7090-29-7.
  • Сардаров Армен Сергеевич // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1.