Адкрыць галоўнае меню

Клічаўскі раён — раён у складзе Магілёўскай вобласці. Размешчаны на захадзе Магілёўскай вобласці. Мяжуе з Асіповіцкім, Бабруйскім, Кіраўскім, Быхаўскім, Магілёўскім, Бялыніцкім раёнамі Магілёўскай вобласці і Бярэзінскім раёнам Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — горад Клічаў.

Клічаўскі раён
Герб
Герб
Краіна Беларусь
Уваходзіць у Магілёўская вобласць
Адміністрацыйны цэнтр горад Клічаў
Старшыня райвыканкама Вашчыла Францішак Вітольдавіч
Афіцыйныя мовы Родная мова: беларуская 87,81 %, руская 11,08 %
Размаўляюць дома: беларуская 46,27 %, руская 52,12 %[1]
Насельніцтва (2016)
15 148[2] чел, (14-е месца)
Шчыльнасць 9,6 чал./км² (20-е месца)
Нацыянальны склад беларусы — 95,59 %,
рускія — 2,9 %,
іншыя — 1,51 %[1]
Плошча 1 800,32[3] км²
(4-е месца)
Вышыня
над узроўнем мора
156 м[4]
Клічаўскі раён на карце
Тэлефонны код +375 2236
Код аўтам. нумароў 6
Афіцыйны сайт
Commons-logo.svg Клічаўскі раён на Вікісховішчы

Змест

ГеаграфіяПравіць

Плошча 1800 км².

У тэктанічных адносінах Клічаўскі раён прымеркаваны да паўночнага схілу Бабруйскага пахаванага выступу Беларускай антэклізы: паўднёва-ўсходняга крыла Чэрвеньскага структурнага заліва Аршанскай упадзіны. Зверху залягаюць антрапагенавыя ўтварэнні Сожскага, Дняпроўскага і Бярэзінскага зледзяненняў магутнасцю 40—70 м, ніжэй на поўдзень верхнемелавыя да 40 м. Пашыраны адклады дэвону і верхняга пратэразою (венд і рыфей) магутнасцю да 600 м. На большай частцы тэрыторыі заляганне грунтовых вод неглыбокае — 2,5 м, на асобных плошчах — менш 2 м.

Паверхня раўнінная, слабапарэзаная, у межах Цэнтральнабярэзінскай раўніны. Яе вышыня над узроўнем мора 200—240 м. Агульны нахіл паверхні з поўначы на поўдзень. 80 % тэрыторыі знаходзіцца на вышыні 150—165 м, 18 % — ніжэй за 150 м. Паверхню Друць-Бярэзінскага вадападзелу ў шыротным напрамку расчляняюць скразныя даліны глыбінёй расчлянення 5—7 м на кв. км. Найвышэйшы пункт раёна — 176 м (за 6 км на паўночны захад ад в. Дубно), самы нізкі пункт раёна — 136 м (урэз Бярэзіны). Рачныя даліны і паніжэнні ў рознай ступені забалочаныя і затарфаваныя, агульны нахіл у бок ракі Ольса.

Асноўныя рэкі — Бярэзіна, Ольса з прытокамі НясетаГарадзечанкай і Турчанкай), Сушанка, Ганчанка, СушаПерасопенкай) і Кострычка, а таксама Друць з прытокам Даўжанкай. Іншыя рэкі: Ваданоска. Азёры: Дубавец і Орлінскае.

Карысныя выкапні: мел, пясок, пясчана-жвіровыя сумесі. Пераважаюць землі: лёгкія суглінкі 68 %, супясчаныя — 30 %. Лясамі занята — 25,7 % плошчы раёна. Балоты займаюць 3,2 % тэрыторыі.

Ёсць біялагічны мікразаказнік, гідралагічны і паляўнічы заказнікі мясцовага значэння, гідралагічны заказнік рэспубліканскага значэння Астравы Дулебы. Сельскагаспадарчыя ўгоддзі Клічаўскага раёна займаюць 36280 гектараў, з іх ворыва — 25385 гектараў.

ГісторыяПравіць

Археалагічныя даследаванні і знойдзеныя матэрыялы дазволілі высвятліць, што тэрыторыя Клічаўшчыны была заселеная чалавекам яшчэ ў эпоху неаліту. У раннім жалезным веку тут насялялі плямёны культуры штрыхаванай керамікі. У раёне выраблялі жалезныя і бронзавыя прылады працы і ўпрыгажэнні, займалася земляробствам і жывёлагадоўляй. У 6-9 стагоддзях у гэтых месцах жылі славянскія плямёны дрыгавічоў. У раёне налічваецца 29 Курганоў.

На тэрыторыі раёна ў 1998 годзе на грамадзянскім могілках в.Баркі археолагамі быў знойдзены помнік дахрысціянскай культуры «хатка-церамок» — від пахавання памерлых продкаў-язычнікаў. Такі абрад пахавання існаваў на тэрыторыі Клічаўскага раёну і ў першай палове 20 стагоддзя. Падобны помнік з’яўляецца адзіным захаваным на тэрыторыі Беларусі.

У 9 стагоддзі тэрыторыя цяперашняй Клічаўшчыны ўваходзіла ў склад Кіеўскай Русі, у 12 стагоддзі — належала Мсціслаўскаму княству, з першай паловы 14 стагоддзя — Вялікага Княства Літоўскага, з другой паловы 16 стагоддзя — пасля адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы ў Мінскае ваяводства. У 1793 годзе, калі да Расійскай імперыі была далучана цэнтральная частка Беларусі, і на яе тэрыторыі ўтварылася Мінская губерня. У яе склад увайшлі Бацэвіцкая і Свіслацкая воласці Бабруйскага павета, Брадзецкая і Даўжанская воласці Ігуменскага павета. Гэтыя землі і сталі тэрыторыяй сучаснага Клічаўскага раёна.

Раён утвораны 17 ліпеня 1924 года. 25 снежня 1962 года скасаваны, адноўлены 6 студзеня 1965 года.

ДэмаграфіяПравіць

Насельніцтва раёна складае 17 246 чал. (2009)[1], 15 148 (2016). Усяго акрамя Клічава налічваецца 140 сельскіх населеных пунктаў.

Памятныя мясціныПравіць

На тэрыторыі раёна размешчана 85 помнікаў гісторыі і культуры. Сярод іх помнікі архітэктуры: паштовая станцыя (19 ст.), Мікалаеўская царква (канец 19-пачатак 20 ст.).

Вядомыя ўраджэнцы і жыхарыПравіць

ТранспартПравіць

Праз раён праходзяць чыгунка Асіповічы — Магілёў, аўтадарогі на Беразіно, Бабруйск, Магілёў.

Зноскі

ЛітаратураПравіць

СпасылкіПравіць