Ваенная аперацыя супраць Ісламскай дзяржавы

Вае́нная апера́цыя су́праць «Ісламскай дзяржавы» (араб. العمليات العسكرية ضد داعش‎‎) — умяшанне шэрагу краін у канфлікты, якія адбываюцца на тэрыторыі Ірака, Сірыі і Лівіі, з мэтай перашкодзіць распаўсюджванню тэрарыстычнай арганізацыі «Ісламская дзяржава».

Ваенная аперацыя супраць Ісламскай дзяржавы
Асноўны канфлікт: вайна супраць тэрарызму, грамадзянская вайна ў Сірыі, Грамадзянская вайна ў Іраку, Грамадзянская вайна ў Лівіі (з 2014), рэлігійныя сутыкненні ў Нігерыі, вайна ў Афганістане (з 2015), Барацьба з тэрарызмам на Паўночным Каўказе (2009—2017), Ісламскі тэрарызм у Еўропе, Бітва за Мараві
У верхнім куце: F-15 Eagle над паўночным Іракам; у левым куце: F-22 Raptor; у правым куце: іракскія салдаты Пешмяргі; у ніжнім куце: F/A-18 Super Hornet на палубе авіяносца ЗША.
У верхнім куце: F-15 Eagle над паўночным Іракам;
у левым куце: F-22 Raptor;
у правым куце: іракскія салдаты Пешмяргі;
у ніжнім куце: F/A-18 Super Hornet на палубе авіяносца ЗША.
Дата 13 чэрвеня 201423 сакавіка 2019[1]
Месца

 Сірыя,  Ірак,  Лівія,
 Емен,  Афганістан[2],  Нігерыя,
 Камерун[3],  Філіпіны[4]

Тэрарыстычныя атакі:

 Еўрапейскі Саюз,  Расія,  ЗША
Прычына стварэнне халіфата «Ісламская дзяржава» рашэннем баевікоў і халіфа Абу Бакр аль-Багдадзі;
жорсткасць і парушэнне правоў чалавека баявікамі «Ісламская дзяржава»;
перашкода распаўсюджванню халіфата «Ісламская дзяржава»
Вынік вызваленне ўсёй тэрыторыі, кантраляванай ІДІЛ у Сірыі і Іраку, пераход членаў і прыхільнікаў ІДІЛ да партызанскай вайны
Праціўнікі
Сілы кааліцыі:

У Іраку і Сірыі:
 ЗША

У Сірыі і Лівіі:

Толькі ў Сірыі:

Толькі ў Іраку:


Іран і саюзнікі ў Іраку і Сірыі:
 Іран

  • Хезбала
  • Іракскія шыіцкія групоўкі:
    • Асаіб Ахль аль-Хак
    • Арганізацыя Бадра
    • Катаіб Хезбала
    • Брыгада абяцанага дня


 Ірак (атрымлівае падтрымку ад усіх бакоў, якія супрацьстаяць ІД)


Егіпет і саюзнікі ў Лівіі:


Лівія Усеагульны нацыянальны кангрэс Лівіі


Нігерыя і саюзнікі ў Нігерыі


 Афганістан[7]


 Філіпіны


 НАТА

Ісламісты:

ІДІЛ (з лета 2014)

    • Віла’ят Кірэнаіка
    • Віла’ят Сінай
    • Віла’ят Емен
    • Джыхад Абу Са’яф
    • Бока Харам[8]
    • Віла’ят Хорасан[9]
    • Джыхад ІРУ[10]
    • Каўказскі эмірат Віла’ят Каўказ[11]

 Аль-Каіда (з 1988 года)


Браты-мусульмане і іншыя салафіты

    • Ісламскі джыхад
    • Ахрар аш-Шам

рух Талібан

Камандуючыя



Іран Алі Хаменеі

  • Іран Хасан Рухані
  • Іран Касем Сулеймані
  • Іран Мохамад Алі Джаафары
  • Хезбала Хассан Насрала


  • Егіпет Абдул-Фатах Ас-Сісі
  • Лівія Абдала Абдурахман ат-Тані

  • Нігерыя Мохамаду Бухары



ІД Абу Бакр аль-Багдадзі(халіф «Ісламскай дзяржавы»)
  • ІД Гулмурод Халімаў (Міністр вайны ІД)
  • ІД Абу Мухамад аль-Аднані † (прэс-сакратар і прапагандыст ІД)
  • ІД Абу Сулейман ан-Насір † (кіраўнік Ваеннага савета ІД)
  • ІД Абу Алі аль-Анбары † (галоўны Камандзір ІД у Сірыі)
  • ІД Абу Набіль аль-Анбары † (галоўны камандзір ІД у Паўночнай Афрыцы)
  • ІД Абу Муслім ат-Туркмані † (галоўны камандзір ІД у Іраку)
  • Мухамад Абдулах (камандзір ІД ў Лівіі)
  • Шадзі аль-Манаі † (камандзір ІД ў Сінаі)
  • ІД Рустам Асільдераў † (эмір віла’ята Каўказ)
  • Абу Вахіб † (камандзір ІД у правінцыі Анбар)
  • Хафіз Саід Хан † (камандзір ІД у Афганістане і Пакістане)
  • Усман Газі † (амір Ісламскага Руху Узбекістана)
  • ІД Акрам Кірбаш † (вярхоўны суддзя ІД)
  • ІД Абу Хішам аш-Шышані † (кіраўнік вытворчасці бомбаў і мін)
  • ІД Мухамад Заалян аль-Афры † (міністр фінансаў ІД)
  • ІД Абу Са’яф † (старэйшы эканамічны менеджар ІД)
  • ІД Абу Умар аш-Шышані † (палявы камандзір ІД у Сірыі)
    Абубакар Шэкау (†) (лідар «Бока харам»)
  • ІД Абу Хаджэр ар-Русі † (член камандавання ІД)[12]
  • ІД аль-Каўказі † (адзін са старэйшых памочнікаў Абу Бакра аль-Багдадзі)[13]

Аль-Каіда Айман аз-Завахіры (лідар «Аль-Каіды»)

  • Абу Мухамад аль-Джулані (лідар «Фронт ан-Нусра»)

Мухамед Бадзі

  • Рамадан Шалах
  • Абу Джабір

Мухамед Амар
Мула Ахтар Мансур † Мавлаві Хайбатула Ахундзада

Сілы бакоў
 ЗША:
  • 4850 салдат у Іраку
  • 2500 салдат у Кувейце
  • 7000 падрадчыкаў
  • 500 ваенных інструктараў для салдат Ірака
  • F/A-18 Super Hornet
  • A-10 Thunderbolt
  • F-15 Eagle
  • F-16С
  • F-22 Raptor
  • B-52 і B-1 Lancer
  • AV-8 Harrier
  • C-130 Hercules
  • Lockheed U-2
  • Boeing RC-135
  • Boeing KC-135
  • AH-64 Apache
  • UH-60 Black Hawk
  • AC-130
  • MQ-1 Predator і MQ-9 Reaper

 Аўстралія:

  • 400 ваеннаслужачых
  • 200 сіл спецыяльных аперацый
  • 6 F/A-18 Super Hornet
  • 1 Boeing 737 AEW&C
  • 1 KC-30A
  • C-130 Hercules і C-17 Globemaster III

 Канада:

  • 600 ваеннаслужачых
  • 100 сіл спецыяльных аперацый
  • 6 CF-18 Hornet
  • 2 CP-140 Aurora
  • 1 CC-150 Polaris

 Германія:

  • 1200 ваеннаслужачых
  • 6 Tornado
  • 1 ваенны карабель
  • самалёты запраўшчыкі

 Турцыя:

  • спецпрыз «Каманда»
  • некалькі F-16C

 Іарданія:

  • 20+ F-16C

 Катар:

 Саудаўская Аравія:

  • 4 F-15 Eagles
  • Eurofighter Typhoon

 ААЭ:

  • 4 F-16C

У Іраку і Сірыі:

  • Каардынацыйны цэнтр па барацьбе з ІДІЛ

 Ірак:

  • 300 000 салдат
  • 300 000 паліцэйскіх
  • 10 000+ Humvee
  • 10 ТОС-1A
  • 12 Су-25
  • 12 Ми-35
  • 7+ Ми-28
  • 140 M1 Abrams

 Іракскі Курдыстан

  • 200 000 ваеннаслужачых

 Іран:

  • 500 ваеннаслужачых спецпадраздзяленне «Эль-Кудс»
  • 1500 байцоў Басіджа
  • 7000 байцоў КСІР
  • 30 000 ваеннаслужачых Узброеных сілаў Ірана
  • 7 Су-25
  • F-4 Phantom
  • БПЛА Mohajer-4 і Ababil

 Сірыя:

  • 178 000—250 000 ваеннаслужачых УС Сірыі (студзень 2015)[14]

80 000 апалчэнцаў Сіл нацыянальнай абароны[15]
 Расія:

Ад 200 да 1000 ваенных інструктараў і дарадцаў для УС Сірыі.


 Егіпет:

  • 6 F-16C

 Нігерыя:

  • 130 000 ваеннаслужачых
  • 32 000 рэзервістаў
  • 376 000 паліцэйскіх

 Камерун:

  • 20 000 ваеннаслужачых

Афрыканскі Саюз:

  • 8700 салдат
Ісламская дзяржава:
  • 200 000 баевікоў у Іраку і Сірыі (адзнака Іракскага Курдыстана)
  • 100 000 баевікоў (адзнака джыхадзістаў)
  • 70 000 баевікоў (адзнака Рассіі)
  • 20 000—31 500 баевікоў (адзнака ЦРУ)
  • 5000 баевікоў у Лівіі
  • 7000—10 000 баевікоў у Нігерыі
  • 3 МіГ-21
  • 1 МиГ-23
  • 1 Ми-24
  • ~ 600 танкаў
  • 6 дронаў Mohajer 4

  •  Аль-Каіда
    • Фронт ан-Нусра: 10 000 баевікоў
    • Хорасан: 50 баевікоў

  • 10 000—20 000 баевікоў

  • да 60 000 талібаў
Страты
 ЗША:
  • 20 ваеннаслужачых забіта
  • 6 грамадзянскіх забіта
    (5 пакараныя)
  • 14 грамадзянскіх загінула
    у выніку тэракту ў Каліфорніі

 Вялікабрытанія:

  • 32 грамадзянскіх забіта
    (2 пакараныя)
  • 1 добраахвотнік забіты
  • 22 чалавека сталі ахвярамі тэракту ў Манчэстэры

 Францыя:

 Бельгія:

  • 35 грамадзянскіх загінула ў ходзе тэрарыстычнай атакі на Брусэль

 Германія:

  • 12 грамадзянскіх загінула
    у выніку тэракту ў Стамбуле

 Турцыя:

  • 1000 ваеннаслужачых забіта
  • 180 грамадзянскіх забіта

 Іарданія:

  • 1 лётчык забіты (пакараны)

 Ірак:

  • больш 20 567 ваеннаслужачых забіта
  • больш 20 000 ваеннаслужачых паранена
  • 2 Ми-35 збіта

 Іракскі Курдыстан

  • 3000+ ваеннаслужачых забіта
  • 15000+ ваеннаслужачых паранена
  • 556+ ваеннаслужачых прапала або захопленыя ў палон

 Сірыя:

  • 40 438 салдат урадавых войскаў
  • 25 927 членаў ваенізаваных фармаванняў
  • 561 байцоў Хезбалы
  • не менш за 60 іранскіх афіцэраў
  • 1854 іншых замежных добраахвотнікаў

 Іран:

  • 35 ваеннаслужачых забіта

 Расія:

  • 1 Су-24 збіты турэцкімі ВПС, 1 лётчык загінуў
  • 1 Ми-8 збіты, 1 вайсковец-кантрактнік загінуў
  • 1 ваенны саветнік забіты[19][20]
  • 1 вайсковец памёр (не баявая страта)[21]
  • 2 грамадзянскіх забіта
    (абодва — пакараныя)[22][23]
  • 219 грамадзянскіх
    загінула у выніку тэрарыстычнага акту
  • 1 спецназавец загінуў падчас Вызвалення Пальміры
  • 1 Ми-28 пацярпеў крушэнне, 2 чалавекі загінулі
  • 1 ваенны загінуў ад раненняў пры абстрэле аўтакалоны
  • 1 вайсковец загінуў, абараняючы гумканвой.
  • Сірыйскі Ми-25 збіты, два расійскіх лётчыка загінула

 Беларусь: 1 грамадзянскі
загінуў у выніку тэрарыстычнага акту  Украіна: 4 грамадзянскіх
загінула у выніку тэрарыстычнага акту


 Нігерыя:

  • 57 ваеннаслужачых забіта[24]
  • 4 ваеннаслужачых паранена
  • 2300 грамадзянскіх забіта

 Камерун:

  • 69 ваеннаслужачых забіта
  • 180 грамадзянскіх забіта
Ісламская дзяржава:
  • 180 000[25]—190 000+ баевікоў забіта ў Іраку і Сірыі
  • 81+ баевікоў забіта і 55 баевікоў захопленыя ў палон
    у Лівіі
  • 212 танкаў знішчана
  • 457 Humvee
  • 394 іншых машын знішчана або пашкоджана, у тым ліку: 303+ тэхнічак і 26 бронемашын
  • 3 МіГ-21 збіта
  • 1 Ми-24 збіта

 Аль-Каіда:


Ахрар аш-Шам:

  • 2 баевіка забіта

Талібан: каля 30 000

У адказ на поспехі, дасягнутыя групоўкай «Ісламская дзяржава» (скарочана ІД) у чэрвені і ліпені 2014 года, некаторыя краіны пачалі ўмешвацца ў працяглую грамадзянскую вайну ў Сірыі і Іраку, а затым і ў Лівіі. Хуткія тэрытарыяльныя заваёвы ў Іраку і Сірыі на працягу першай паловы 2014 года, у сукупнасці з асуджанымі міжнароднай супольнасцю жорсткасцю і парушэннямі правоў чалавека, а таксама боязь далейшых нечаканых наступстваў грамадзянскай вайны ў Сірыі прымусіўлі многія краіны пачаць ваенныя дзеянні супраць ІДІЛ[26].

Іран і яго саюзнікі першапачаткова прынялі ўдзел у наземных аперацыях пры падтрымцы знішчальнікаў і беспілотных лятальных апаратаў. У сярэдзіне лета 2014 года ЗША адправілі ў Ірак інструктараў, якія не прымалі непасрэдны ўдзел у баявых дзеяннях, а пачынаючы са жніўня пачалі маштабную паветраную кампанію.

1 лютага 2015 года прэм’ер-міністр Ірака заявіў, што вайна з «Ісламскай дзяржавай» фактычна з’яўляецца «Трэцяй сусветнай вайной», бо «ІД» заяўляе аб сваіх планах распаўсюдзіць вайну за межы Леванта і стварыць «Сусветны халіфат»[27].

18 сакавіка 2015 года лідар тэрарыстычнай групоўкі «Ісламская дзяржава» Абу Бакр аль-Багдадзі атрымаў раненні ў выніку ўдару сіл антытэрарыстычнай кааліцыі па канвою з трох аўтамабіляў на мяжы Ірака і Сірыі.

Да 14 красавіка 2015 года пасля баёў ІД страціла 25—30 % (ад 8 да 9,6 тысяч квадратных кіламетраў) першапачатковых захопленых у Іраку тэрыторый[28][29].

30 верасня 2015 года, па просьбе сірыйскага ўрада, Расійская Федэрацыя ўступіла ў вайну, пачаўшы ваенную аперацыю ў гэтай краіне.

Заўвагі

правіць
  1. ISIL defeated in final Syria victory: SDF. www.aljazeera.com (23 сакавіка 2019). Праверана 23 сакавіка 2019.
  2. Matthew Dearing. Capture the Flag in Afghanistan. Foreign Policy (22 студзеня 2015).
  3. Халифат взрывает Африку Архівавана 20 кастрычніка 2017. Федеральное Агентство Новостей, 11 снежня 2015
  4. Marawi crisis: What we know so far. The Philippine Star (25 мая 2017). Праверана 25 May 2017.
  5. О выходе Канады из военной операции на Ближнем Востоке объявил новый премьер страны
  6. МО РФ: ВВС России начали наносить удары по террористам в Сирии // RT, 30.09.2015
  7. В Афганистане отмечена активность ИГИЛ. CBS (12 студзеня 2015). Праверана 6 February 2015.
  8. Боевики «Боко Харам» присягнули на верность «Исламскому государству» // РИА Новости, 08.03.2015
  9. «Исламское государство» объявило войну движению «Талибан» в Афганистане — ТАСС, 20 красавіка 2015
  10. Uzbek militants in Afghanistan pledge allegiance to ISIS in beheading video — Khaama Press, Mar 31 2015
  11. Боевики Северного Кавказа принесли присягу "Исламскому государству" — Русская служба BBC, 23 чэрвеня 2015
  12. Прокофьев П. В Мосуле ликвидирован один из главарей ИГ, вероятно, гражданин РФ // ТАСС, 18.04.2017
  13. Помощник главаря ИГ уничтожен близ Мосула // ТАСС, 17.04.2017
  14. Syria's diminished security forces
  15. Pro-regime militias may outlast Assad, threaten future state: report Архівавана 30 лістапада 2018.
  16. "Путин: Корабли ВМФ России уничтожили объекты ИГИЛ в Сирии". LifeNews. 2015-10-07. Праверана 2015-10-07.
  17. Путин высоко оценил первые итоги действий РФ в Сирии, но главное — политический процесс // ТАСС, 07.10.2015
  18. ВВС России нанесли новые удары по позициям ИГ в Сирии // Интерфакс, 01.10.2015
  19. в Сирии убит военный советник из России РИА Новости, 4 лютага 2016
  20. Подробности гибели россиянина в Сирии Interfax.ru, 4 лютага
  21. Минобороны подтвердило смерть российского военнослужащего в Сирии: Вооруженные силы: Силовые структуры: Lenta.ru
  22. VIDEO. Attentat en Tunisie : 33 victimes ont été identifiées (фр.). Le Parisien. Праверана 7 кастрычніка 2015.
  23. ИГИЛ казнили «российского шпиона» МК, 4 снежня 2015
  24. Жертвами двойного теракта в Нигерии стали более 60 человек - ОНТ
  25. Министр обороны Франции насчитал убитыми две трети боевиков ИГ
  26. Lister, Charles (7 August 2014). "Not Just Iraq: The Islamic State Is Also on the March in Syria". The Huffington Post. Праверана 24 September 2014.
  27. Fight against Islamic State is World War 3 - Iraqi foreign minister. Reuters. Праверана 25 February 2015.
  28. Иван Лебедев Пентагон: исламисты потеряли в Ираке четверть территории, которая была под их контролем // ТАСС. — 30.06.2015.
  29. Пентагон: Боевики ИГ потеряли контроль над четвертью территорий, захваченных в Ираке // Росбалт. — 14.04.2015.