Волга

рака ў Расіі, найдаўжэйшая ў Еўропе
(Пасля перасылкі з Рака Волга)

Волга (мар.: Юл, татар.: Идел, чувашск.: Атӑл, эрз.: Рав, ст.-слав: Вльга, каз.: Едiл) — рака ў Еўропе. Даўжыня 3531 км.

Волга
Рака Волга ў Яраслаўлі увосень
Рака Волга ў Яраслаўлі увосень
Характарыстыка
Даўжыня 3531 км
Басейн 1 360 000 км²[1]
Расход вады 7 710 м³/с
Вадацёк
Выток Валдайскае ўзвышша, Цвярская вобласць
 • Вышыня 225 м
 • Каардынаты 57°15′05″ пн. ш. 32°28′05″ у. д.HGЯO
Вусце Каспійскае мора
 • Вышыня -28 м
 • Каардынаты 45°41′50″ пн. ш. 47°51′45″ у. д.HGЯO
Размяшчэнне
Водная сістэма Каспійскае мора
Краіна
Код у ДВР 08010100112110000000017
=Вадазбор Волгі
physical
Волга
Волга
Blue 0080ff pog.svg — выток, Blue pog.svg — вусце
Commons-logo.svg Аўдыё, фота і відэа на Вікісховішчы

Вадазбор 1360 тыс. км2. Сярэднегадавы расход вады ў вусці 7,71 тыс. м3/сек.

Паходжанне назвыПравіць

У антычных аўтараў першых стагоддзяў н. э. (Клаўдзій Пталемей і Аміян Марцэлін) Волга звалася Ра, лац. Rha (эрз. Раў - абедзве назвы іранскага паходжання). У сярэднявеччы вядомая пад назвай Ітыль (сучасныя назвы тат. Ідэль, İdel, каз. Еділ, Едзіль, Edil). Руская назва Волга паходзіць хутчэй за ўсё ад праславянскага Vьlga, волглый - волога - вільгаць. За славянскую версію паходжання назвы кажа наяўнасць рэк Влга ў Чэхіі і Вільга ў Польшчы.

Геаграфічныя звесткіПравіць

Волга бярэ пачатак на Валдайскім узвышшы (на вышыні 229 м), упадае ў Каспійскае мора. Вусце ляжыць на 28 м ніжэй узроўня мора. Агульнае падзенне — 256 м. Волга — найбуйнейшая ў свеце рака ўнутранага сцёку, гэта значыць не ўпадае ў сусветны акіян. Дэльта Волгі — буйнейшая ў Еўропе.

Рачная сістэма басейна Волгі ўключае 151 тыс. вадацёкаў (рэкі, ручаі і часовыя вадацёкі) агульнай працягласцю 574 тыс. км. Волга прымае каля 200 прытокаў. Левыя прытокі шматлікія і больш шматводныя, чым правыя. Пасля Камышына значных прытокаў няма.

Басейн Волгі займае каля 1/3 Еўрапейскай тэрыторыі Расіі і распасціраецца ад Валдайскага і Сярэднярускага ўзвышшаў на захадзе да Урала на ўсходзе. Асноўная, сілкавальная частка вадазборнай плошчы Волгі, ад вытока да гарадоў Ніжняга Ноўгарада і Казані, размешчана ў лясной зоне, сярэдняя частка басейна да гарадоў Самары і Саратава — у лесастэпавай зоне, ніжняя частка — у стэпавай зоне да Валгаграда, а паўднёвей — у паўпустыннай зоне. Волгу прынята дзяліць на 3 часткі: верхняя Волга -ад вытока да вусця Акі, сярэдняя Волга — ад упадзення Акі да вусця Камы і ніжняя Волга — ад упадзення Камы да вусця.

ЛітаратураПравіць

  1. http://water-rf.ru/Водные_объекты/80/Волга
  2. Great Russian EncyclopediaБольшая российская энциклопедия, 2004. — ISBN 978-5-85270-320-0