Адкрыць галоўнае меню

Тур, першабытны бык (Bos primigenius) з'яўляецца вымерлым відам парнакапытных жывёл роду сапраўдных быкоў падсямейства быкоў сямейства пустарогіх, першабытны дзікі бык, прабацька сучаснай буйной рагатай жывёлы.

† Тур
Ur-painting.jpg
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Bos primigenius (Bojanus, 1827)

Арэал
выява
Карта рассялення тура
Ахоўны статус
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  183845
NCBI  9909
EOL  11021570
FW  367674

Жыў з другой паловы антрапагену ў лесастэпах і стэпах Усходняга паўшар'я. Цяпер лічыцца вымерлым ў выніку гаспадарчай дзейнасці чалавека і інтэнсіўнага палявання. Апошняя асобіна не была забітая на паляванні, а загінула ў 1627 годзе ў лясах недалёка ад Якторава(польск.) бел.) — лічыцца, што з-за хваробы, якая закранула маленькую генетычна слабую і ізаляваную папуляцыю апошніх жывёл гэтага роду.

Змест

АпісаннеПравіць

Шкілет тура

Гэта быў магутны звер з мускулістым, стройным целам вышынёй у карку каля 170—180 см і масай да 800 кг. Высока пасаджаная галава была ўвянчаная доўгімі вострымі рогамі. Афарбоўка дарослых самцоў была чорнай, з вузкім белым «рамянём» уздоўж спіны, а самак і маладых жывёл — рудавата-бурай.

Фізічныя характарыстыкіПравіць

  • Самцы
    • Вага — 800 кг.
    • Вышыня ў карку — ад 1,8 да 2 м.
    • Даўжыня цела каля 3,3 м.
    • Рог — 0,8 м.
  • Самкі значна менш.

Вобраз жыцця і харчаваннеПравіць

Траваеднае млекакормячае.

Хоць апошнія туры дажывалі свае дні ў лясах, раней гэтыя быкі трымаліся ў асноўным у лесастэпах, а нярэдка заходзілі і ў стэп. У лясы жа яны, верагодна, адкачоўвалі толькі зімой. Сілкаваліся травой, парасткамі і лісцем дрэў і хмызнякоў. Гон прыходзіўся ў іх на восень, а цяляты з'яўляліся ўвесну. Жылі невялікімі групамі або ў адзіночку, а на зіму аб'ядноўваліся ў больш буйныя статкі. Натуральных ворагаў у тураў было мала: гэтыя моцныя і агрэсіўныя жывёлы лёгка спраўляліся з любым драпежнікам.

АрэалПравіць

Сустракаўся ў Еўропе, Паўночнай Афрыцы, Малой Азіі, на Блізкім Усходзе[1].

Да 1400 года туры насялялі толькі ў адносна маланаселеных і цяжкадаступных лясах на тэрыторыі сучасных Польшчы, Беларусі і Літвы. Тут яны былі ўзятыя пад ахову закона і жылі як паркавыя жывёлы ў каралеўскіх угоддзях. У 1599 годзе ў каралеўскім лесе ў 50 км ад Варшавы яшчэ насяляў маленькі статак тураў — 24 асобіны. Да 1602 ў гэтым статку засталося ўсяго 4 звера, а ў 1627 годзе загінуў апошні тур на Зямлі. Гэта была самка, якая памёрла ў Польшчы ў Яктораўскай пушчы. Аднак зніклы тур пакінуў аб сабе добрую памяць: менавіта гэтыя быкі ў старажытнасці сталі родапачынальнікамі розных парод буйной рагатай жывёлы.

ПадвідыПравіць

  • Bos primigenius indicus (Linnaeus, 1758)
  • Bos primigenius mauretanicus (Thomas, 1881)
  • Bos primigenius namadicus (Falconer, 1859)
  • Bos primigenius primigenius (Bojanus, 1827)

Зноскі

  1. Йовчев, Николай. По следите на изчезналите животни, София 1982, с. 16-17.

ЛітаратураПравіць

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 2003. — Т. 16. — С. 33. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0263-6 (Т. 16).

СпасылкіПравіць